Kategorie
Informacje

Odwołanie prof. Borka oraz wyrok WSA

Część 1

Wniosek Ministra o odwołanie prof. Piotra Borka z funkcji Rektora UKEN

Przewodniczący Kolegium Elektorów UKEN, prof. Roman Kochnowski, zwołał na dzień 25 listopada br. posiedzenie Kolegium w sprawie odwołania prof. Piotra Borka z funkcji Rektora.

Z wnioskiem o odwołanie prof. Borka wystąpił 30 września br. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w trybie art. 432 ust. 1 ustawy PSWN. Tryb ten ma istotne znaczenie, ponieważ jest to procedura zupełnie odmienna od tej, którą wcześniej zastosował Minister, podejmując samodzielną decyzję o odwołaniu prof. Borka z funkcji:

  • Odwołanie rektora przez Ministraart. 432 ust. 5 PSWNwymagane jest rażące lub uporczywe naruszanie przepisów prawa
  • Wniosek Ministra do Kolegium Elektorówart. 432 ust. 1 PSWN – obecna procedurawystarczy niekwalifikowane (zwykłe) łamanie prawa

W swoim wniosku Minister zwrócił uwagę, że rektor uczelni odpowiada za przestrzeganie prawa pracy w uczelni i ma obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. Podtrzymał swoje stanowisko, zgodnie z którym naruszenia przepisów prawa przez prof. Borka miały charakter rażący i uporczywy. Jednocześnie wystąpił do Kolegium Elektorów z wnioskiem o odwołanie prof. Borka, powołując się na liczne udokumentowane przypadki naruszania przepisów prawa, w szczególności na:

15

prawomocnych wyroków z zakresu prawa pracy stwierdzających bezprawność działań prof. Borka jako rektora UKEN przy rozwiązywaniu umów o pracę z pracownikami.

Jak pisze Minister:

Skala naruszeń, ich powtarzalność i prawomocne potwierdzenie przez sądy powszechne w dwóch instancjach wskazują, że naruszenia prawa pracy nie były jednostkowym uchybieniem. Dotyczyły podstawowych gwarancji ochronnych pracowników, tj. wskazania przyczyny wypowiedzenia oraz udziału organizacji związkowej w procesie rozwiązywania stosunku pracy.

z wniosku Ministra z 30 września 2026 r.

I dalej:

Podjęte przez rektora cele restrukturyzacyjne mogły być realizowane w sposób zgodny z prawem. Dążenie do poprawy sytuacji finansowej uczelni nie usprawiedliwia naruszania praw pracowników.

z wniosku Ministra z 30 września 2026 r.

„Inicjatywa Pracownicza” w pełni podziela tę ocenę.

Część 2

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (uzasadnienie)

Wniosek Ministra do Kolegium Elektorów jest w pewnym sensie reakcją na nieprawomocny wyrok WSA z dnia 29 września br. Właśnie pojawiło się długo oczekiwane uzasadnienie do wyroku. Uzasadnienie to:

  • z jednej stronybezsprzecznie potwierdza wielokrotne, powtarzalne naruszenia przepisów prawa przez prof. Borka,
  • z drugiej stronywytyka Ministrowi, że w toku postępowania dowodowego nie uzasadnił on w wystarczający sposób rażącego i uporczywego charakteru tych naruszeń.

W zakresie zastrzeżeń do decyzji Ministra tekst uzasadnienia wyroku budzi wiele wątpliwości i mamy graniczące z pewnością przekonanie, że Minister wniesie skargę kasacyjną do NSA. Przede wszystkim uzasadnienie zawiera oczywistą wewnętrzną sprzeczność: z jednej strony stwierdza, że „nie można tłumaczyć działań niezgodnych z prawem dążeniem do osiągnięcia pozytywnych skutków”, a z drugiej nakazuje Ministrowi ustalenie sytuacji finansowej UKEN w chwili objęcia funkcji przez prof. Borka oraz porównanie ewentualnych korzyści finansowych wynikających z redukcji zatrudnienia z kosztami przegranych procesów sądowych — tak jakby korzyści finansowe uczelni usprawiedliwiały łamanie prawa przez rektora.

To absurdalne rozumowanie, nielicujące z powagą sędziów WSA, dla których naczelną wartością powinna być przecież praworządność. Być może (wielkie BYĆ MOŻE) rozumowanie takie miałoby więcej sensu w przypadku przedsiębiorstwa, którego głównym celem jest wypracowanie zysku, ale na pewno nie w przypadku uczelni, której misja jest zupełnie inna. Tak jak napisał Minister: restrukturyzacja mogła (i powinna) była zostać przeprowadzona zgodnie z prawem — wówczas UKEN nie ponosiłby wysokich kosztów związanych z postępowaniami sądowymi.

Ponadto przypomnijmy, że sytuacja finansowa Uczelni w 2020 roku nie wymagała żadnych drastycznych działań restrukturyzacyjnych. Wystarczy przywołać uchwałę Rady Uczelni, która potwierdza zysk netto Uczelni na dzień 31 grudnia 2020 roku w wysokości:

8 879 918,61 zł

uchwała Rady Uczelni nr 5/2021

Część 3

Przygotowania do głosowania Kolegium Elektorów

Pewne kontrowersje wzbudziły działania Przewodniczącego Kolegium, prof. Kochnowskiego, wokół planowanego głosowania Elektorów. Dwa dni po ogłoszeniu posiedzenia Kolegium, Kancelaria wysłała na prośbę prof. Kochnowskiego — bez jakiegokolwiek komentarza z jego strony — przytoczone wyżej uzasadnienie wyroku WSA. Z jednej strony można by uznać, że skoro sam Minister przywołuje w swoim wniosku wyrok WSA (choć nie jego uzasadnienie, którego w tamtym czasie jeszcze nie było), to udostępnienie Elektorom uzasadnienia wyroku jest działaniem słusznym. Jednak niektórzy Elektorzy uznali, że przesłanie uzasadnienia bez podania kontekstu (zwłaszcza bez wskazania, że wyrok jest nieprawomocny oraz bez wyjaśnienia, że wyrok dotyczył zupełnie innej procedury) „ma wywołać wrażenie, jakoby prof. Piotr Borek został oczyszczony z licznych prawomocnych wyroków potwierdzających naruszanie przezeń przepisów prawa”, jak napisał w swoim mailu do Elektorów prof. Tomasz Sikora.

Warto więc wyjaśnić, co następuje:

  1. W głosowaniu nad wnioskiem Ministra Elektorzy zadecydują, czy prof. Piotr Borek — jako osoba, której bezsprzecznie udowodniono wielokrotne łamanie przepisów prawa — jest godna pełnić funkcję Rektora UKEN.
  2. Kwestia, czy łamanie prawa przez prof. Borka miało charakter rażący lub uporczywy, nie ma w przypadku tej procedury żadnego znaczenia — wystarczy „zwykłe” łamanie prawa, potwierdzone prawomocnymi wyrokami.
  3. Nie ma żadnego wyroku (łącznie z wyrokiem WSA), który by stwierdzał, że naruszenia przepisów prawa przez prof. Borka nie miały charakteru rażącego i/lub uporczywego.

Wyroki, o których warto pamiętać

Jeśli już prof. Kochnowski chce przywoływać nieprawomocne wyroki, to warto przypomnieć dwie sprawy z powództwa Państwowej Inspekcji Pracy: w obydwu przypadkach sąd pierwszej instancji uznał, że prof. Borek złamał przepisy prawa pracy w sposób rażący. O wyroku z 15 lipca 2024 r. pisaliśmy tutaj; przypomnijmy fragment:

W pozostałych trzech przypadkach sąd nie miał żadnych wątpliwości. W ustnym uzasadnieniu […] [s]ąd stwierdził, że zwolnienie prof. Podleszańskiej za udział w manifestacji jest wręcz podręcznikowym przykładem rażącego naruszenia prawa przez Pracodawcę.

z naszego wpisu z 15 lipca 2024 r.

Z kolei w punkcie 4 tego wpisu relacjonowaliśmy umorzenie powyższego postępowania w drugiej instancji z powodu przedawnienia, „co – jak podkreślał sąd w ustnym uzasadnieniu – w najmniejszym stopniu nie oznacza uniewinnienia”. Podobny przebieg miał drugi proces z powództwa PIP: 14 kwietnia 2026 r. Sąd Rejonowy bez żadnych wątpliwości stwierdził, że prof. Borek rażąco naruszył przepisy prawa i nie tylko ukarał go grzywną w wysokości 6 000 zł, ale również podaniem wyroku do publicznej wiadomości na tablicach ogłoszeniowych wszystkich instytutów Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej na okres jednego miesiąca. Sędzia uzasadniał wówczas, że taka niekonwencjonalna forma kary ma

bardzo duże znaczenie z punktu widzenia społecznego, aby pewnego rodzaju zachowanie było w sposób zgodny z prawem napiętnowane tak, aby społeczność lokalna, w tym wypadku uniwersytecka, dowiedziała się, że były podejmowane działania niezgodne z prawem.

Sąd Rejonowy, 14 kwietnia 2026 r.

W drugiej instancji sprawa znowu się przedawniła, dzięki prawnym sztuczkom prof. Borka i jego adwokata. W żadnym wypadku nie oznacza to jednak uniewinnienia prof. Borka.

Wyroki sądów administracyjnych

  • 7 kwietnia 2025 r. · WSA w KrakowieDwa wyroki — sygn. akt II SAB/Kr 42/25 i II SAB/Kr 44/25 — potwierdziły rażące naruszenie prawa przez Rektora UKEN, prof. Piotra Borka, w zakresie bezczynności i przewlekłości postępowań administracyjnych w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej.
  • 10 czerwca 2025 r. · WSAWyrok (sygn. akt II SA/Kr 397/25) uchylający decyzję Rektora o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kosztów obsługi prawnej ponoszonych z funduszy Uczelni w licznych postępowaniach sądowych.
  • 27 czerwca 2025 r. · WSAOrzeczenie (sygn. akt II SAB/Kr 103/25) stwierdzające bezczynność Rektora UKEN i zobowiązujące go do udostępnienia informacji publicznej.
  • 15 maja 2026 r. · NSADwa wyroki potwierdzające naruszenie prawa przez prof. Borka w przedmiocie przewlekłości postępowania ws. udostępnienia informacji publicznej; jednocześnie NSA zmodyfikował wyroki niższej instancji, stwierdzając, że naruszenia te nie miały charakteru rażącego.

Głosowanie Kolegium Elektorów w dniu 25 listopada br. będzie miało kolosalne znaczenie dla naszej Uczelni. Konsekwentnie stoimy na stanowisku, że osoba łamiąca prawo nie może pełnić zaszczytnej funkcji rektora, a UKEN po prostu zasługuje na coś lepszego.

Już chyba wszyscy mają dość tej przeciągającej się niepewności co do przyszłości Uczelni, która to niepewność destabilizuje naszą pracę i źle wpływa na morale naszej społeczności. Pora naprawić wreszcie tę niezdrową sytuację.

Dlatego tak ważne jest, żeby wszyscy — a w szczególności Elektorzy — mieli pełną jasność, czego będzie dotyczyć głosowanie i jakie będą jego zasady.

Wbrew pozorom głos wstrzymujący wcale nie będzie głosem neutralnym: będzie głosem za powrotem prof. Borka na funkcję Rektora.

Wyjaśniamy to na poniższej grafice i prosimy o upowszechnianie tej informacji.

Infografika: 25 listopada 2026, Kolegium Elektorów UKEN. Wstrzymujesz się? To ułatwia prof. Borkowi powrót na funkcję rektora. Żeby odwołać prof. Piotra Borka, głosów za odwołaniem musi być więcej niż głosów przeciw i wstrzymujących się łącznie. Przykład: 50 za, 30 przeciw, 20 wstrzymujących się – wniosek nie przechodzi, do większości brakuje jednego głosu za. Podstawa prawna: art. 432 ust. 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *