Stanowisko Komisji Międzyzakładowej OZZ „Inicjatywa Pracownicza” przy UKEN i Nowej Erze wobec zarzutów zawartych w pismach przewodniczącego KU NSZZ „Solidarność” UKEN z 8 października 2026 r.
Adresaci:
P.o. Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie -– dr hab. Wojciech Bąk, prof. UKEN
Przewodniczący KU NSZZ „Solidarność” UKEN -– mgr Jan Fróg
Rada Uczelni UKEN
Senat UKEN
Kolegium Elektorów UKEN
Do wiadomości:
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego -– dr inż. Marcin Kulasek
Społeczność akademicka UKEN -– poprzez publikację stanowiska na stronie internetowej Komisji
Szanowni Państwo,
w imieniu Komisji Międzyzakładowej OZZ „Inicjatywa Pracownicza” przy UKEN i Nowej Erze stanowczo sprzeciwiamy się twierdzeniom zawartym w pismach sygnowanych przez mgr. Jana Fróga, przewodniczącego KU NSZZ „Solidarność” UKEN, zwłaszcza w dwóch pismach z 8 października 2026 r. Odrzucamy zarzuty, że przekazywaliśmy ministerstwu półprawdy, działamy jako „nielegalna struktura” i odpowiadamy za szkody uczelni. Uważamy je za bezpodstawne oskarżenia i traktujemy jako pomówienia, wynikające ze złej woli ich autora lub co najmniej nieznajomości materii i przepisów prawa. Przewodniczący Fróg w swoich pismach pomija prawomocne wyroki sądów pracy dotyczące bezprawnych zwolnień pracowników – których w żadnym wypadku nie zakwestionował wyrok WSA – oraz koszty poniesione przez UKEN. Myli pojęcia i nie rozumie zasad funkcjonowania związków zawodowych, zwłaszcza tego, że podstawowa organizacja związkowa funkcjonująca w ramach struktur ogólnopolskich nie musi posiadać osobowości prawnej do legalnego działania. Osobowość ta może być wymagana jedyne do jej reprezentowania przed sądami. Wysnuwanie na tej podstawie wniosku o nielegalności działania naszej organizacji związkowej jest świadomą manipulacją mającą na celu podważenie autorytetu Inicjatywy Pracowniczej w społeczności akademickiej.
Szanujemy prawo każdej organizacji związkowej do przedstawienia własnego stanowiska, jednak stanowisko takie nie może zawierać pomówień i insynuacji, ani twierdzeń w oczywisty sposób niezgodnych z prawdą. Równocześnie nie zgadzamy się na przedstawianie obrony byłego rektora prof. dr. hab. Piotra Borka jako wspólnego głosu pracowników UKEN i na podważanie prawa innego związku do zgodnego z prawem działania, w tym zwłaszcza ochrony pracowników oraz informowania organów nadzoru o naruszeniach przepisów prawa.
Podstawą zarzutów są prawomocne rozstrzygnięcia
Sprawy pracownicze rozstrzygały niezależne sądy, a nie Inicjatywa Pracownicza. Urzędowy wykaz ministra obejmuje 15 prawomocnie zakończonych spraw, w których UKEN przegrał spory dotyczące rozwiązywania umów o pracę. Wykaz obu instancji zamieszczamy w załączniku. Nie można go zastąpić opowieścią o rzekomo niesprawdzonych informacjach przekazywanych przez związek zawodowy. [1]
Wyroki dotyczą podstawowych gwarancji pracowniczych: uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę, obowiązkowych konsultacji z organizacją związkową, ochrony podczas usprawiedliwionej nieobecności i zasad rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Stroną tych postępowań sądowych był UKEN jako pracodawca, reprezentowany przez rektora prof. dr. hab. Piotra Borka. Ta okoliczność nie usuwa odpowiedzialności rektora za prowadzoną politykę kadrową i za naruszanie przepisów prawa. [1, 4]
Ponadto upominamy się, aby w ocenie sytuacji uwzględniane były również niekorzystne dla rektora rozstrzygnięcia w sprawach dot. przewlekłości w udostepnieniu informacji publicznnej. W wyroku NSA z 15 maja 2026 r., III OSK 2130/25, dotyczącym wyroku II SAB/Kr 42/25, utrzymano stwierdzenie przewlekłości, zmieniając jej ocenę z rażącego na zwykłe naruszenie prawa. W pozostałej części skargę kasacyjną rektora oddalono. To rozstrzygnięcie było częściowo korzystne dla rektora, ale nie stanowi potwierdzenie zgodności jego postępowania z prawem. [8] Ponadto należy wziąć pod uwagę powody, dla których ostatecznie zostały umorzone postępowania przeciw Piotrowi Borkowi prowadzone przed sądem karnym w sprawach o wykroczenia dotyczące rażącego naruszenia prawa pracy w związku ze zwolnieniami pracowników podlegających szczególnej ochronie oraz przebywających na zwolnieniach lekarskich L-4. Sądy I instancji wydały wyroki skazujące, natomiast sądy II instancji nie były w stanie wydać prawomocnego wyroku z uwagi na przedawnienie się karalności czynów.
Uchylenie decyzji ministra nie legalizuje zwolnień
W sprawie I SA/Wa 1120/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolował decyzje Ministra o odwołaniu rektora. Należy podkreślić, że uchylenie tych decyzji nie uchyla zapadłych wcześniej wyroków sądowych. Przedstawianie wyroku jako potwierdzenia legalności działań restrukturyzacyjnych jest nieuprawnione. Z relacji ministra o ustnych wypowiedziach sądu dotyczących wyroku wynika, że sąd uznał, iż doszło do naruszeń, a zakwestionował jedynie ich kwalifikowany charakter, wymagany w trybie art. 432 ust. 5. Zdaniem sądu naruszenia prawa miały miejsce, ale nie miały ani rażącego, ani uporczywego charakteru. Wyrok ten jest nieprawomocny, a ponadto nie zostało jeszcze sformułowane jego pisemne uzasadnienie. [1]
Jako związek zawodowy od lat bronimy prawa pracowników do zgodnego z prawem traktowania. Przeprowadzanie restrukturyzacji uczelni w celu uzyskania oszczędności nie zwalnia pracodawcy z obowiązku stosowania przepisów Kodeksu pracy w zakresie ochrony praw pracowniczych. Przywołane przez przewodniczącego Fróga zapewne w celu relatywizacji odpowiedzialności byłego rektora za naruszenia prawa dane dotyczące zwolnień w UKEN i Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie mają znaczenia dla legalności wypowiedzenia umowy konkretnej osobie.
Koszty wynikają z decyzji kadrowych i prowadzonych sporów
Informacja uczelni z 12 listopada 2024 r., przywołana we wniosku ministra, wskazuje około 430 tys. zł wypłat z tytułu odszkodowań i ugód sądowych oraz pozasądowych w okresie od 1 września 2020 r. do 31 sierpnia 2024 r. Kwota ta nie stanowi aktualnego bilansu wszystkich kosztów sporów i nie jest sumą samych odszkodowań w 15 sprawach z załącznika. [1]
Obciążenie uczelni tymi wypłatami nie powstało dlatego, że związek pomagał pracownikom dochodzić swoich praw. Roszczenia i rozstrzygnięcia wynikają z działań pracodawcy. Jeżeli przewodniczący Fróg chce rozmawiać o ochronie finansów UKEN, powinien uwzględnić również koszty obsługi prawnej, w tym wydatki na pokrycie kosztów swojego pełnomocnika, odsetki oraz skutki przedłużania sporów.
Już 19 listopada 2025 r. zwróciliśmy się do p.o. rektora dr. hab. Wojciecha Bąka, prof. UKEN o spotkanie i przedstawiliśmy postulaty wykonania zapadłych wyroków, ugodowego zakończenia pozostałych sporów oraz ujawnienia kosztów obsługi prawnej. W kolejnych miesiącach domagaliśmy się również przeglądu dodatków zadaniowych, zmian regulaminu wynagradzania pracowników i innych wewnątrzuczelnianych aktów prawnych, audytu gospodarowania majątkiem oraz przejrzystych decyzji finansowych. Część tych spraw została pozytywnie załatwiona, część czeka wciąż na pozytywny finał. Dlatego nasze działania nie dotyczyły tylko rozliczenia przeszłości, ale także usprawnienia działania nowych władz; nie dawało im bezwarunkowego poparcia. [7]
Minister uruchomił odrębny tryb ustawowy
30 września 2026 r. minister wystąpił do Kolegium Elektorów o odwołanie prof. dr. hab. Piotra Borka na podstawie art. 432 ust. 1 i zawiesił go na podstawie ust. 3. Wystąpienie to opiera się na naruszeniach prawa i nie wymaga kwalifikowania ich jako rażących lub uporczywych. Kolegium rozpatruje wniosek; ustawa nie uzależnia wcześniejszego zawieszenia od jego opinii. Nie jest zatem zgodne z prawdą przedstawianie przez przewodniczącego Fróga obecnej sytuacji jako pozbawionej ustawowej podstawy. [1, 2, 4] Decyzja o zawieszeniu prof. dr. hab. Piotra Borka jest odrębnym postępowaniem, opartym na zupełnie innych przepisach prawa. Nie istnieją obecnie żadne okoliczności, które usprawiedliwiałyby twierdzenie, że zawieszenie prof. dr. hab. Piotra Borka jest niezgodne z prawem. Na marginesie należy dodać, że aktualni obrońcy zawieszonego rektora, w tym przewodniczący Fróg, po wydaniu przez ministra decyzji o odwołaniu prof. Borka z funkcji rektora, krytykowali go za to, że nie zwrócił się do Kolegium Elektorów o przeprowadzenie głosowania w tej sprawie, o co m.in. apelowała KRASP w swojej opinii. Teraz, gdy to zrobił, krytykują, że brak jest podstaw prawnych do takiego działania. Postawa taka może świadczyć o hipokryzji, a nie dbałości o przestrzeganie prawa.
Brak osobowości prawnej nie oznacza nielegalności związku
Magr Jan Fróg łączy odrębną osobowość prawną komisji, jej zdolność procesową w konkretnej sprawie oraz legalność działalności związkowej. Są to zasadniczo różne kwestie, a ich łączenie można odczytywać jako próbę nieuprawnionej manipulacji. Ustawa pozwala związkom określać strukturę organizacyjną, a działalność jednostki w strukturze związku nie wymaga automatycznie posiadania własnej osobowości prawnej. Wątpliwości co do samodzielnego wniesienia skargi administracyjnej nie oznaczają zakazu reprezentowania pracowników czy przekazywania informacji organom nadzoru. [5]
Wzywamy Jana Fróga do niezwłocznego odwołania i sprostowania twierdzeń przedstawiających Inicjatywę Pracowniczą jako „nielegalną strukturę” przekazującą nieweryfikowane informacje, półprawdy i przeinaczenia oraz do sprostowania przekazu, jakoby wyrok WSA stanowił potwierdzenie legalności wszystkich działań Piotra Borka. Żądamy przekazania sprostowania wszystkim odbiorcom obu pism oraz zaprzestania rozpowszechniania zarzutów podważających dobre imię i wiarygodność naszej organizacji. W przypadku braku reakcji podejmiemy działania prawne w celu ochrony dobrego imienia Komisji Międzyzakładowej OZZ „Inicjatywa Pracownicza” przy UKEN i Nowej Erze.
Wzywamy Kolegium Elektorów do rozpatrzenia wniosku ministra na podstawie pełnej dokumentacji, ze szczególnym uwzględnieniem prawomocnych wyroków dotyczących naruszeń praw pracowniczych. Od władz uczelni oczekujemy ujawnienia pełnych kosztów sporów pracowniczych, obejmujących odszkodowania, ugody, odsetki, koszty postępowań i obsługi prawnej. Odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia i ich finansowe konsekwencje nie można przerzucać na organizację, która je ujawniała i domagała się przestrzegania prawa.
Z poważaniem
Za Prezydium Komisji Międzyzakładowej OZZ „Inicjatywa Pracownicza”
przy UKEN i Nowej Erze
dr hab. Piotr Trojański, prof. UKEN
Przewodniczący
Załącznik – Wykaz 15 prawomocnie zakończonych spraw pracowniczych
Zestawienie sporządzono według załącznika nr 1 do wniosku ministra z 30 września 2026 r., DSW-WPS.6050.1.2026.1, s. 5–6. Sąd I instancji: SR dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd II instancji: SO w Krakowie, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. [1]
Według pisma ministra wszystkie wymienione sprawy zakończyły się prawomocnie, a apelacje uczelni zostały oddalone. Zestawienie nie jest deklaracją kompletności wszystkich sporów UKEN na 8 października 2026 r. Wykaz nie podaje kwot poszczególnych odszkodowań.
| Nr | I instancja sygnatura i data |
Rozstrzygnięcie | II instancja sygnatura i data |
| 1 | IV P 350/21/N 21.09.2023 |
odszkodowanie | VII Pa 136/23 16.04.2024 |
| 2 | IV P 530/21/N 19.06.2023 |
odszkodowanie | VII Pa 87/23 09.11.2023 |
| 3 | IV P 349/21/N 13.12.2022 |
odszkodowanie | VII Pa 23/23 04.10.2023 |
| 4 | IV P 21/22/N 30.05.2023 |
odszkodowanie | VII Pa 89/23 05.12.2023 |
| 5 | IV P 281/22/N 28.11.2023 |
odszkodowanie | VII Pa 14/24 09.05.2024 |
| 6 | IV P 600/21/N 18.10.2023 |
odszkodowanie | VII Pa 159/23 20.05.2024 |
| 7 | IV P 261/22/N 25.06.2024 |
przywrócenie do pracy | VII Pa 360/24 19.02.2025 |
| 8 | IV P 263/22/N 18.12.2023 |
niezgodne z prawem rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem
Opis sprawy IV P 263/22/N zachowuje zakres podany w wykazie ministra; nie przypisuje jej świadczenia, którego wykaz nie określa. |
VII Pa 45/24 19.07.2024 |
| 9 | IV P 283/22/N 04.07.2024 |
odszkodowanie | VII Pa 284/24 06.02.2025 |
| 10 | IV P 319/21/N 19.06.2024 |
odszkodowanie | VII Pa 234/24 05.02.2025 |
| 11 | IV P 272/22/N 27.06.2024 |
odszkodowanie | VII Pa 332/24 20.02.2025 |
| 12 | IV P 925/21/N 26.03.2024 |
przywrócenie do pracy | VII Pa 191/24 12.12.2024 |
| 13 | IV P 270/22/N 08.11.2024 |
odszkodowanie | VII Pa 540/24 17.04.2025 |
| 14 | IV P 253/22/N 05.12.2024 |
przywrócenie do pracy | VII Pa 72/25 28.10.2025 |
| 15 | IV P 856/23/N 24.03.2025 |
odszkodowanie | VII Pa 158/25 13.11.2025 |
Łącznie: 11 spraw opisanych jako odszkodowanie, 3 jako przywrócenie do pracy i 1 jako niezgodne z prawem rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem. Wyrok I instancji i oddalenie apelacji w tej samej sprawie nie są liczone jako dwie odrębne sprawy.
Dokumenty przywołane w piśmie:
[2] Akt zawieszenia Piotra Borka, 30.09.2026, DSW-WPS.6050.1.2026.2.
[3] Opinia KRASP z 2.10.2024, pismo 213/2024; zwłaszcza s. 5–8.
[4] Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce; art. 23 i art. 432.
[5] Ustawa o związkach zawodowych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 549; zwłaszcza art. 4, 8, 9 i 13.
[6] Komunikat UKEN o zawieszeniu rektora, opublikowany 1.10.2026.
[7] Pismo KM OZZ „Inicjatywa Pracownicza” przy UKEN i Nowej Erze do p.o. rektora Wojciecha Bąka z 19.11.2025 r. w sprawie spotkania i postulatów naprawczych.
[8] Sentencja wyroku NSA, 15.05.2026, III OSK 2130/25; publikacja odpisu w serwisie AnyLawyer.