Kategoria: Oficjalne opinie i pisma

Stanowisko KM OZZ Inicjatywa Pracownicza przy UKEN i Nowej Erze w sprawie sytuacji Uniwersytetu i konieczności niezwłocznego rozpatrzenia wniosku Ministra przez Kolegium Elektorów

Stanowisko skierowane do społeczności akademickiej UKEN oraz organów odpowiedzialnych za przeprowadzenie procedury określonej w art. 432 ustawy PSWiN.

W ostatnich dniach Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej ponownie znalazł się w sytuacji wymagającej od całej wspólnoty akademickiej odpowiedzialności, spokoju, ale przede wszystkim poszanowania prawa i obowiązujących procedur.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 29 września 2026 r. nie oznacza, że prof. Piotr Borek został oczyszczony z zarzutów dotyczących naruszania prawa podczas sprawowania funkcji Rektora. Historia tej sprawy jest bardziej złożona. 13 czerwca 2025 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał decyzję o odwołaniu prof. Piotra Borka z funkcji Rektora. Po wniosku prof. Borka o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister 4 marca 2026 r. utrzymał ją w mocy. Rozstrzygnięcie to prof. Borek zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który 29 września 2026 r. uchylił obie decyzje Ministra; wyrok ten jest nieprawomocny.

Co szczególnie istotne, podstawą rozstrzygnięcia WSA nie było stwierdzenie, że do naruszeń prawa nie doszło. Jak wynika z oficjalnego komunikatu Sądu, Minister nie wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, aby uchybienia przypisywane prof. Piotrowi Borkowi stanowiły rażące naruszenia prawa, a na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach nie można było również stwierdzić, że naruszał on prawo w sposób uporczywy. Są to przesłanki wymagane do odwołania rektora bezpośrednio przez Ministra w trybie art. 432 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Z pisma Ministra z 30 września 2026 r. wynika natomiast, że – według przedstawionych ustnie motywów rozstrzygnięcia – Sąd miał przyjąć, iż doszło do naruszeń przepisów prawa, które nie spełniały jednak przesłanki rażącego lub uporczywego naruszania prawa. Minister wskazał w związku z tym na możliwość zastosowania odrębnego trybu przewidzianego w art. 432 ust. 1 ustawy, czyli wystąpienia do Kolegium Elektorów z wnioskiem o odwołanie Rektora.

Nie są to przy tym zarzuty wynikające wyłącznie z oceny Ministra. W chwili wydawania pierwszej decyzji o odwołaniu Rektora Minister dysponował już materiałem obejmującym 12 prawomocnie zakończonych spraw z zakresu prawa pracy. W kolejnych miesiącach zapadły dalsze prawomocne rozstrzygnięcia i w skierowanym do Kolegium Elektorów wniosku z 30 września 2026 r. Minister wskazuje już 15 prawomocnie zakończonych spraw, w których stwierdzono bezprawność działań podejmowanych przy rozwiązywaniu stosunków pracy z pracownikami UKEN. We wszystkich tych sprawach apelacje Uczelni zostały oddalone przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Liczba ta nie zamyka przy tym obrazu późniejszych postępowań sądowych. W kolejnych sprawach zapadały dalsze orzeczenia dotyczące decyzji kadrowych poprzednich władz Uczelni, w tym także wyroki nieprawomocne.  Dotyczyły one między innymi braku prawidłowego wskazania przyczyn wypowiedzenia, naruszenia obowiązku konsultacji ze związkiem zawodowym, wypowiedzenia stosunku pracy podczas usprawiedliwionej nieobecności czy bezprawnego rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.

Do tego dochodzą dwa postępowania w sprawach o wykroczenia prowadzone z powództwa Państwowej Inspekcji Pracy. W dwóch z nich Piotr Borek został uznany za winnego rażącego naruszenia prawa w pierwszej instancji, natomiast postępowania odwoławcze zostały następnie umorzone z powodu przedawnienia karalności czynów. Postępowania odwoławcze zakończyły się zatem bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w drugiej instancji. Co szczególnie istotne, Sąd Okręgowy, w jednej z tych spraw, uzasadniając rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, wskazał, że jego tok został istotnie spowolniony przez obwinionego i wcześniej jego obrońcę.

Dane przytoczone przez Ministra – około 430 tys. zł wypłaconych do sierpnia 2024 r. z tytułu odszkodowań i ugód – pokazują jedynie wcześniejszy etap narastania tych kosztów. Od tego czasu zapadły kolejne orzeczenia, wypłacane były dalsze świadczenia, a Uczelnia ponosiła również koszty zewnętrznej obsługi prawnej. Według szacunków Inicjatywy Pracowniczej, opartych na dostępnych związkowi informacjach o odszkodowaniach, ugodach, postępowaniach sądowych oraz kosztach obsługi prawnej, łączna wartość związanych z tym poniesionych i potencjalnych obciążeń może sięgać około 2 mln zł. Jest to jednak szacunek, a nie oficjalne rozliczenie Uczelni, dlatego rzeczywista wysokość tych kosztów powinna zostać przez UKEN szczegółowo zweryfikowana i publicznie przedstawiona.

Nie ma więc podstaw do przedstawiania wyroku z 29 września jako stwierdzenia, że zarzuty wobec byłego Rektora okazały się nieprawdziwe. Spór dotyczy przede wszystkim prawnej kwalifikacji uchybień wskazywanych przez Ministra oraz naruszeń stwierdzonych w odrębnych prawomocnych rozstrzygnięciach, a także tego, w jakim trybie powinno dojść do ewentualnego odwołania Rektora. Obecnie minister, na podstawie art. 432 ust. 1 ustawy PSWiN, zwrócił się z wnioskiem o odwołanie rektora do Kolegium Elektorów.

30 września 2026 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wystąpił do Kolegium Elektorów UKEN o podjęcie uchwały w sprawie odwołania prof. Piotra Borka, a równocześnie zawiesił go w pełnieniu funkcji Rektora do czasu rozpatrzenia tego wniosku. Kolegium Elektorów ma na rozpatrzenie wniosku 30 dni od dnia jego doręczenia.

W tej sytuacji najważniejszym zadaniem wszystkich organów i środowisk uczestniczących w procedurze jest stworzenie warunków, aby Kolegium Elektorów mogło w ustawowym terminie rzeczywiście podjąć decyzję.

Nie przesądzamy za członkinie i członków Kolegium Elektorów wyników głosowania. Domagamy się natomiast, aby do głosowania doszło. Nie można zaakceptować sytuacji, w której decyzję Kolegium zastąpiłaby bezczynność, przeciąganie procedur, nieuzupełnianie jego składu albo inne działania uniemożliwiające rozpatrzenie wniosku Ministra w terminie przewidzianym ustawą.

Dlatego apelujemy:

• do Uczelnianej Komisji Wyborczej oraz właściwych Wydziałowych Komisji Wyborczych – o niezwłoczne ustalenie aktualnego składu Kolegium Elektorów, wskazanie ewentualnych wakatów, przeprowadzenie koniecznych wyborów uzupełniających i przedstawienie jasnego kalendarza czynności; zgodnie ze Statutem komisje te odpowiadają za organizację wyborów elektorów w poszczególnych grupach pracowników;
• do Samorządu Studentów UKEN oraz Samorządu Doktorantów UKEN – o niezwłoczne przeprowadzenie wyborów i obsadzenie wszystkich przysługujących studentom i doktorantom mandatów w Kolegium Elektorów. Kadencje przedstawicieli studentów i doktorantów określają odpowiednie regulaminy ich samorządów. Wobec upływu kadencji osób wybranych na początku obecnej kadencji Kolegium konieczne jest ustalenie aktualnego stanu mandatów i przeprowadzenie wymaganych wyborów. Statut UKEN przewiduje łącznie 30 mandatów dla studentów i doktorantów, w tym 3 mandaty doktoranckie, dlatego przed rozpatrzeniem wniosku Ministra reprezentacja tych grup powinna zostać prawidłowo odtworzona;
• do Przewodniczącego Kolegium Elektorów – o podjęcie wszystkich czynności koniecznych do zwołania posiedzenia i rozpatrzenia wniosku Ministra przed upływem ustawowego terminu oraz o przekazanie społeczności akademickiej jasnej informacji dotyczącej harmonogramu dalszych działań;
• do wszystkich organizacji związkowych działających w UKEN – o wspólne poparcie działań zmierzających do prawidłowego i terminowego przeprowadzenia procedury przewidzianej w art. 432 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Mamy świadomość, że związki zawodowe mogą różnić się w ocenie działalności poprzednich i obecnych władz Uczelni, a także samego wniosku Ministra. Uważamy jednak, że niezależnie od tych różnic powinny wspólnie opowiedzieć się za przestrzeganiem prawa, prawidłowym obsadzeniem Kolegium Elektorów i umożliwieniem mu podjęcia decyzji w ustawowym terminie. Możemy różnić się co do tego, jak powinni zagłosować elektorzy, ale nie powinniśmy różnić się co do tego, czy powinni mieć możliwość zagłosowania.

To nie jest moment na obstrukcję. Skoro Minister skierował do Kolegium Elektorów wniosek o odwołanie Rektora, należy stworzyć warunki do jego rozpatrzenia i podjęcia przez Kolegium decyzji w ustawowym terminie.

Nie ma podstaw do przedstawiania obecnej sytuacji finansowej UKEN jako skutku działań władz pełniących obowiązki po odejściu prof. Piotra Borka. Z informacji przedstawionej przez kwestora na ostatnim posiedzeniu Senatu wynikało, że sytuacja finansowa Uczelni pozostaje stabilna. Jednocześnie w ocenie jej kondycji należy uwzględniać także koszty decyzji podejmowanych w poprzednich latach, w tym odszkodowania, ugody oraz koszty postępowań sądowych. Odpowiedzialna dyskusja o finansach UKEN powinna więc opierać się na pełnych i zweryfikowanych danych, a nie na wybiórczym przypisywaniu obecnym władzom skutków decyzji podejmowanych wcześniej.

UKEN funkcjonuje. Prowadzone są zajęcia, badania i bieżąca działalność Uczelni. Przepisy prawa przewidują mechanizm postępowania również w obecnej, niewątpliwie trudnej sytuacji. Największym zagrożeniem dla stabilności Uniwersytetu nie jest przeprowadzenie przewidzianej prawem procedury, lecz jej przedłużanie i utrzymywanie całej społeczności akademickiej w stanie niepewności.

Jako Inicjatywa Pracownicza od dawna domagamy się na UKEN praworządności, przejrzystości i rzeczywistego udziału wspólnoty akademickiej w podejmowaniu najważniejszych decyzji. Już wiele miesięcy wcześniej wskazywaliśmy na konieczność uzupełnienia składów organów wyborczych oraz sprawnego i przejrzystego przeprowadzenia procedur wyborczych.

Dzisiaj oznacza to bardzo konkretne działania: przeprowadzenie niezbędnych wyborów uzupełniających wśród pracowników oraz nowych wyborów wszystkich elektorów studenckich i doktoranckich, zwołanie Kolegium Elektorów i przeprowadzenie głosowania w ustawowym terminie.

Niech każdy z elektorów podejmie decyzję zgodnie z własnym sumieniem i oceną przedstawionych faktów. Ale niech ta decyzja rzeczywiście zapadnie.

Za Prezydium Komisji Międzyzakładowej
OZZ „Inicjatywa Pracownicza” przy UKEN i NE
dr hab. Piotr Trojański, prof. UKEN
Przewodniczący

Otrzymują:

• p.o. Rektora UKEN – dr hab. Wojciech Bąk, prof. UKEN
• Senat UKEN
• Rada Uczelni UKEN
• Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego – dr inż. Marcin Kulasek
• Przewodniczący Uczelnianej Komisji Wyborczej – dr hab. Konrad Meus, prof. UKEN
• Przewodniczący Kolegium Elektorów – prof. dr hab. Roman Kochnowski
• Przewodnicząca Samorządu Studentów UKEN – Gabriela Jurowaty
• Przewodnicząca Samorządu Doktorantów UKEN – mgr Julia Małkowska
• Przewodniczący Komisji Uczelnianej NSZZ „Solidarność” – mgr Jan Władysław Fróg
• Przewodniczący Rady Zakładowej ZNP – dr hab. Jan Ryś, prof. UKEN
• Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników UKEN – mgr Zbigniew Janczulewicz

Pragniemy wyrazić nasz kategoryczny sprzeciw wobec nieuwzględnienia żadnej ze zgłoszonych przez nas istotnych uwag do ogłoszonego właśnie Regulaminu wynagradzania. W naszej ocenie zmodyfikowana wersja Regulaminu jest gorsza niż wersja obowiązująca wcześniej, co do której mieliśmy przecież szereg bardzo poważnych wątpliwości.

W obecnej formie Regulamin wynagradzania zwiększa uznaniowość przyznawania dodatków zadaniowych (które można kumulować i/lub otrzymywać przez wiele lat z rzędu) oraz podwyższonej premii regulaminowej, a ponadto nie przewiduje żadnego mechanizmu weryfikacji zasadności przyznawanych dodatków i premii oraz weryfikacji wykonania zadań, za które dodatek został przyznany. W świetle ostatnich wydarzeń i informacji trudno zrozumieć, dlaczego p.o. Rektora nie uwzględnił naszych uwag: z jednej strony mamy postępowanie karne w sprawie wyłudzania przez Jana F. nienależnych premii (pisaliśmy o tym tutaj), a z drugiej – skandal wokół przyznawanych przez byłego rektora Borka hojną ręką dodatków zadaniowych, których koszty szły w miliony złotych (ta kwestia również, naszym zdaniem, nadaje się do prokuratury).

Dwukrotnie zgłaszaliśmy nasze uwagi do proponowanych zmian w Regulaminie wynagradzania (patrz tutaj i tutaj), opatrując każdą uwagę szczegółowym uzasadnieniem.

Mieliśmy nadzieję, że p.o. Rektora, prof. Bąk, jest otwarty na merytoryczne argumenty i w sprawie tak fundamentalnej dla pracowników jak wynagrodzenia wsłucha się w głos związków zawodowych. Niestety, wzorem odwołanego rektora Borka prof. Bąk całkowicie zignorował pracę, którą włożyliśmy w bardzo uważną lekturę Regulaminu i przygotowanie naszych propozycji jego kompleksowej naprawy. Ponadto zignorował zalecenia Państwowej Inspekcji Pracy: zamiast spowodować, żeby każde uzasadnienie wniosku o dodatek zadaniowy zawierało szacowany czas wykonania zadania, p.o. Rektora całkowicie usunął ten wymóg z Regulaminu.

Przypominamy również, że sam prof. Bąk przyznał na posiedzeniu Senatu 27 kwietnia br., że sprawa dodatków zadaniowych jest poważna i zapowiedział powołanie zespołu zadaniowego do przeglądu zasad wynagradzania pracowników UKEN, ze szczególnym uwzględnieniem dodatków zadaniowych, premii, zasad dokumentowania wykonania zadań oraz grup zaszeregowania pracowników.

Niestety, do tej pory zespół taki nie został powołany, co każe nam powątpiewać w szczerość intencji p.o. Rektora w zakresie faktycznej naprawy korupcjogennych, nieprzejrzystych i nadmiernie uznaniowych zasad przyznawania dodatków. Niewykluczone, że niepowołanie zespołu oraz przyjęcie jeszcze gorszego Regulaminu wynagradzania to efekt działalności jakiegoś wewnątrzuczelnianego lobby, którego członkowie czerpią nienależne korzyści z obecnych rozwiązań.

Zapewniamy, że nie ustaniemy w wysiłkach, żeby ujawnić wszelkie nieprawidłowości w zakresie wynagrodzeń i będziemy konsekwentnie domagać się wprowadzenia w UKEN uczciwych i transparentnych zasad wynagradzania.

Pracodawca przedstawił nam do konsultacji projekt kolejnych zmian w Regulaminie wynagradzania. Nasze stanowisko mozna podsumowować następująco:

1. Kierunek zmian oceniamy jako zasadniczo właściwy: uporządkowanie podstaw prawnych oraz rozdzielenie premii regulaminowej (do 20%) i mechanizmu podwyższenia premii (do 30%) w odrębnym §23a.
2. Nie możemy jednak zaakceptować projektu w obecnym brzmieniu, ponieważ pomimo tej architektury pozostawia on kluczowe ryzyka uznaniowości, a ponadto nie odnosi się do części naszych postulatów z opinii z 7.03.2026 r. (brak wdrożenia i brak informacji „dlaczego nie”).

W propozycjach Pracodawcy zauważamy brak kompleksowego, spójnego podejścia do kwestii premii i dodatków. W naszym stanowisku z 7 marca br. przedstawiliśmy szereg konstruktywnych, niekontrowersyjnych rozwiązań, które miały na celu 1) dostosowanie Regulaminu do zaleceń Państwowej Inspekcji Pracy, 2) doprecyzowanie i uporządkowanie zapisów Regulaminu oraz 3) transparentność i ograniczenie całkowitej uznaniowości przy przyznawaniu premii i dodatków, która to uznaniowość dawała łatwe pole do nadużyć. Sam p.o. Rektora przyznał na posiedzeniu Senatu, że nieprawidłowości w tym zakresie miały miejsce i że cofnął niektóre dodatki zadaniowe; na nieprawidłowości wskazywała również kontrola PIP.

Dlatego dziwi nas, że proponowane zmiany nie są gruntownie przemyślane i że wciąż brakuje wielu potrzebnych rozwiązań. Jak pisaliśmy w relacji z ostatniego posiedzenia Senatu, prof. Piotr Trojański (wsparty przez prof. Lukasza Murzyna) wnioskował o powołanie zespołu zadaniowego, który systemowo zanalizuje obecne zasady wynagradzania pracowników UKEN i zaproponuje spójne, kompleksowe i transparentne rozwiązania. Pomimo swojej deklaracji prof. Wojciech Bąk zespołu nadal nie powołał, a zamiast tego przedstawia do konsultacji kolejne fragmentaryczne poprawki, które są w naszej opinii zdecydowanie niewystarczające.

Z pełnym tekstem naszej opinii można zapoznać się tutaj.

Poniżej publikujemy opinię naszego związku na temat zaproponowanych zmian Regulaminu wynagradzania. Dziękujemy wszystkim za konsultacje w tej sprawie. Z przykrością stwierdzamy, że większość zaproponowanych przez pracodawcę zapisów nie została należycie przemyślana.

Nie możemy zaakceptować rozwiązań, które stwarzają ryzyko utraty lub istotnego obniżenia premii regulaminowej (20%) dla pracowników niebędących nauczycielami akademickimi. W obecnym brzmieniu projektowanych zmian takie ryzyko może powstać. Dlatego proponowane przez nas doprecyzowania mają na celu zabezpieczenie stabilności tej części wynagrodzenia oraz jednoczesne ograniczenie uznaniowości w przyznawaniu podwyższeń.

Za lokalny folklor uznamy krążące oskarżenia, jakoby autorem proponowanych zmian była “Inicjatywa Pracownicza”. Nie pojmujemy, jak można nabierać się na tak absurdalne twierdzenia! Związki zawodowe opiniują przedstawione przez pracodawcę propozycje: taka jest procedura, tak stanowią przepisy prawa. Minęły już na szczęście czasy, kiedy przewodniczący jednego ze związków dyktował władzom Uczelni wszelkie regulacje.

 

Opinia ws. propozycji zmian Regulaminu wynagradzania pracowników z 9 listopada 2020 r.

16 ust. 2 – konieczność doprecyzowania zgodnie z zaleceniami PIP

W rozmowie z przedstawicielami związków zawodowych z Inspektorka PIP wskazała, że powinno tu się sprecyzować, czy chodzi o wynagrodzenie miesięczne czy roczne. Proponowane brzmienie:

Wysokość miesięcznego dodatku zadaniowego nie może przekroczyć 80% miesięcznej sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego pracownika.

—–

16 ust. 8 – nie zgadzamy się na uchylenie

Nie zgadzamy się na całkowite usunięcie tego ustępu, ponieważ jego brak nie pozwala na weryfikację zasadności dodatku zadaniowego i otwiera drogę do całkowitej uznaniowości przy jego przyznawaniu. Inspektorka PIP wskazała, że dotychczasowy formularz nie zawierał informacji o maksymalnym wymiarze czasu przeznaczonego na wykonanie zadania, ale to w żaden sposób nie oznacza rekomendacji, aby ten zapis zlikwidować. Należy zachować pisemny opis zadania, za które pracownik otrzymuje dodatek. Rozumiemy, że opis ten znajduje się we wzorze wniosku (zał. nr 12 do Regulaminu), ale kształt tego formularza jest określony właśnie przez ustęp § 16 ust. 8, przy czym można zrezygnować z wymogu określenia wymiaru czasu; pozostałe elementy są naszym zdaniem w tego typu wniosku niezbędne. Proponowane brzmienie:

Decyzja o przyznaniu dodatku zadaniowego zawiera informację na temat okresu obowiązywania przyznanego dodatku oraz zakresu zwiększonych obowiązków lub zadań albo charakteru pracy lub warunków jej wykonywania.

—– 

16 ust. 9 – zastąpić

Proponujemy doprecyzowanie tego ustępu, ponieważ zapis „Pracownik może w jednym czasie otrzymać kilka dodatków, pod warunkiem, że każdy z dodatków jest przyznawany za inny zakres zadań” pozwala na niekontrolowane łączenie dodatków zadaniowych i – w związku z § 16 ust. 2, gdzie ograniczenie dotyczy jedynie pojedynczego dodatku – może prowadzić do przekraczania górnych limitów ich wysokości.

Proponowane nowe brzmienie:

Pracownik może w jednym czasie otrzymać kilka dodatków, pod warunkiem, że każdy z dodatków jest przyznawany za inny zakres zadań. Łączna suma dodatków zadaniowych nie może przekroczyć 80% sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego pracownika.

Dodatkowo wskazujemy na potrzebę wprowadzenie zapisu, zgodnie z którym dodatek zadaniowy nie może być przyznawany na okres dłuższy niż 6 miesięcy. Przedłużenie jego obowiązywania wymagałoby złożenia kolejnego wniosku. Tego rodzaju regulacja zapobiegałaby sytuacjom, w których dodatek przyznawany jest z góry na kilka lat, co budzi uzasadnione wątpliwości, ponieważ dodatek zadaniowy – ze swojej istoty – powinien stanowić krótkotrwała (czasową) formę wynagradzania (zob. § 16 ust. 1), a nie świadczenie o charakterze długotrwałym.

Proponujemy dodać ustęp (10 lub 11):

Dodatek zadaniowy przyznaje się na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przedłużenie dodatku zadaniowego wymaga złożenia kolejnego wniosku.

—–

17 – zmienić

Kuriozalny jest zapis stanowiący, że dodatek zadaniowy przysługuje także w okresie usprawiedliwionej nieobecności w pracy, nie dłużej jednak niż przez 3 miesiące. W tym czasie pracownik – z uwagi na nieobecność – nie może wykonywać dodatkowych zadań, za które dodatek jest przyznawany, a więc nie powinien otrzymywać z tego tytułu wynagrodzenia.

W związku z tym dodatek zadaniowy powinien być w takiej sytuacji zawieszany do czasu powrotu pracownika do pracy, a nie wypłacany. Istniejąca regulacja może budzić wątpliwości z punktu widzenia zasad gospodarowania środkami publicznymi, a nawet rodzić ryzyko naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Dlatego proponujemy usunąć fragment: „dodatek zadaniowy”. Nowe, proponowane brzmienie paragrafu 17:

1. Dodatek funkcyjny przysługuje w czasie usprawiedliwionej nieobecności w pracy, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy.

2. W przypadku usprawiedliwionej nieobecności w pracy dłuższej niż jeden miesiąc, dodatek zadaniowy ulega zawieszeniu do czasu powrotu pracownika do pracy.

—–

18 – Dodatek uzupełniający – doprecyzować

Zapisy w tym paragrafie wydają się ogólnikowe, a zasady jego przyznawania wysoce uznaniowe. Jest to również bardzo wysoki dodatek – do 200% sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku stażowego. Jeżeli dodatek ma na celu gratyfikację osób pracujących w ramach różnych projektów i grantów unijnych, wnosimy, żeby opisać to bardziej szczegółowo oraz zmniejszyć wysokość dodatku maksymalnie do 100% lub 150%.

—–

23 ust. 3

Co do zasady akceptujemy tę zmianę, jednak należałoby doprecyzować pojęcie „wskaźnika premiowego”. Czy chodzi po prostu o wysokość funduszu premiowego z ustępu 2? Czy może o procentowo określoną wysokość premii? Ale wysokość premii regulaminowej jest stała i już określona w tytule rozdziału: 20%.

—–

23 ust. 5 – uchylono

Akceptujemy – jest to realizacja zaleceń PIP (konieczność wpisania zasad premiowania do Regulaminu wynagradzania).

—–

23 ust. 6-13 

W obecnej formie NIE AKCEPTUJEMY.

W obecnej formie zapisy ustępów 6-13 sugerują, że premia regulaminowa przestaje być stałym dodatkiem do pensji, a staje się premią warunkową, po spełnieniu określonych kryteriów („wzorowe wykonywanie zadań wynikających z przydzielonego zakresu czynności, „wykonywanie dodatkowych zadań w ramach”). Tego typu zmiana, po pierwsze, koliduje z zapisem w umowach o pracę z pracownikami administracji, a po drugie stwarza ryzyko, że bez premii regulaminowej wynagrodzenie niektórych pracowników nie osiągnie ustawowego minimum.

NIE MA I NIE BĘDZIE NASZEJ ZGODY NA OBNIŻANIE REALNEGO WYNAGRODZENIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI.

Zakładamy, że zaproponowane zapisy miały w założeniu odnosić się nie do premii regulaminowej jako takiej, ale wyłącznie do podwyższenia premii regulaminowej, o którym mowa w § 10 ust. 4 pkt 3. Jeśli takie było zamierzenie, to po doprecyzowaniu tych zapisów będą one częściowo do zaakceptowania. Dla pełnej jasności proponujemy:

A) Zastąpić § 23 ust. 5 następującym zapisem, który dotyczy premii regulaminowej jako takiej oraz w konsekwencji podwyższonej premii regulaminowej (w propozycji pracodawcy jest to ust. 7):

Podstawę naliczania premii dla pracowników stanowi wynagrodzenie zasadnicze, obliczone według stawki zaszeregowania w miesiącu, za który premia jest naliczana. Premia jest wypłacana z dołu w terminie wypłaty wynagrodzenia za kolejny miesiąc.

B) dodać paragraf § 23a w następującym brzmieniu:

Podwyższenie premii regulaminowej do 30% wynagrodzenia zasadniczego pracownika niebędącego nauczycielem akademickim

§23a

Podwyższenie premii regulaminowej do 30% wynagrodzenia zasadniczego odbywa się na następujących zasadach:

1. Podwyższenie premii regulaminowej ma charakter motywacyjny i jest uzależnione od szczególnego zaangażowania pracownika w wykonywanie powierzonych zadań w danym miesiącu. Przyznanie premii oraz ustalenie jej wysokości warunkowane jest wzorowym wykonywaniem zadań wynikających z przydzielonego zakresu czynności oraz uzależnione jest w szczególności od wykonywania dodatkowych zadań w ramach otrzymanego polecenia służbowego z uwzględnieniem ich ilości oraz rodzaju.

2. Podwyższenie premii regulaminowej w danym miesiącu nie przysługuje pracownikowi, na którego pracodawca nałożył prawomocną karę porządkową określoną w art. 108 Kodeksu pracy.

3. Pracownikowi, który otrzymał prawomocną negatywną ocenę pracowniczą, podwyższenie premii regulaminowej nie przysługuje przez okres 6 miesięcy od daty uprawomocnia oceny.

4. Wniosek o przyznanie podwyższonej premii regulaminowej należy złożyć w Dziale Spraw Pracowniczych w nieprzekraczalnym terminie do 5 dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który przyznawana jest premia. Wzór wniosku o przyznanie dodatku określa załącznik nr 14 do niniejszego regulaminu

5. Wnioski o przyznanie podwyższonej premii regulaminowej składane są przez bezpośredniego przełożonego pracownika, zatwierdzane przez Komisję ds. premii, a także przez Kwestora Uczelni. Ostateczna akceptacja wysokości premii pracownika należy do Rektora lub Kanclerza zgodnie z kompetencjami.

6. Pracownik, który nie zgadza się z decyzją podwyższenia premii regulaminowej może złożyć pisemne odwołanie do swojego bezpośredniego przełożonego w terminie 7 dni roboczych. Bezpośredni przełożony przedkłada w ciągu 7 dni roboczych odwołanie pracownika od decyzji premiowej do Komisji ds. premii. Komisja w terminie 10 dni roboczych zwykłą większością głosów podejmuje decyzję i przekazuje do wiadomości zainteresowanego pracownika, którego sprawa dotyczy, kierownika przekazującego wniosek odwoławczy oraz do Działu Spraw Pracowniczych. W przypadku uznania odwołania, premia jest korygowana w następnym miesiącu rozliczeniowym.

Powyższe zapisy oparte są na propozycjach przedstawionych przez pracodawcę. Jednak negatywnie opiniujemy ustęp o proporcjonalnym pomniejszeniu podwyższenia premii regulaminowej za okres niezdolności do pracy (w propozycji pracodawcy oznaczony jako § 23 ust. 8). Uzasadniamy to w ten sposób, że jeśli pracownik w okresie zdolności do pracy wykonał wzorowo dodatkowe zadania w ramach otrzymanego polecenia służbowego, to nie można pomniejszać mu premii za fakt, że w innym czasie był niezdolny do pracy. Dodatkowe zadania mają najczęściej charakter krótkotrwały, np. tygodniowy. Nawet jeśli w późniejszym terminie pracownik np. zachoruje, to za wykonanie dodatkowych zadań i tak mu się pełna premia należy. Wnosimy o całkowite usunięcie tego zapisu.

Proponujemy również zmodyfikowaną wersję ustępu, który w propozycji pracodawcy był oznaczony jako  § 23 ust. 10, a w naszej propozycji powyżej –  § 23a ust. 3. Ocena okresowa pracownika jest dokonywana wstecznie za pewien okres (np. dwóch lat). Gdyby ocena okazała się negatywna, a w tym samym czasie pracownik otrzymał podwyższenie premii regulaminowej, to według propozycji pracodawcy należałoby od pracownika zażądać zwrotu podwyższenia premii przyznanej np. rok wcześniej. To nielogiczne rozwiązanie, dlatego proponujemy, żeby negatywna ocena pracownicza skutkowała zablokowaniem podwyższenia premii regulaminowej na okres 6 miesięcy po ocenie.

W ustępie 5 powyżej (w naszej numeracji: § 23a ust. 5) nie widzimy potrzeby zatwierdzania przez Kwestora, ponieważ jego rola ogranicza się jedynie do potwierdzenia dostępności środków, a te są już wcześniej znane Komisji, która dokonuje ich podziału na podstawie posiadanego stanu.

Przy okazji warto zmodyfikować § 10 ust. 4 pkt 3 w następujący sposób:

3) podwyższona premia regulaminowa – w przypadku pracowników niebędących nauczycielami akademickimi na zasadach określonych w § 23a.

—–

§48 – akceptujemy (likwidacja archaicznego regulaminu premiowania z 1999 r.)

 

ZAŁĄCZNIK NR 14

 WZÓR WNIOSKU O PODWYŻSZENIE PREMII REGULAMINOWEJ

(OKRES: [MIESIĄC/ROK])

A. DANE PRACOWNIKA

Imię i nazwisko: [ ]

Jednostka organizacyjna: [ ]

Stanowisko / grupa stanowisk: [ ]

Wymiar etatu: [ ]

Okres faktycznie przepracowany w miesiącu: [ ] (dni/godz.)

Nieobecności usprawiedliwione: [ ] (dni/godz.)

B. UZASADNIENIE

Uzasadnienie powinno wskazywać konkretnie, za co i o ile (maks. 150%) premia powinna zostać podwyższona, z wyszczególnieniem, czy dotyczy to zadań wykonywanych z zakresu czynności pracownika czy też spoza niego.

C. POTWIERDZENIE

Kierownik Działu Spraw Pracowniczych lub wskazana przez niego osoba potwierdza charakter zadań wskazanych we wniosku jako podstawa do wnioskowania o podwyższenie premii

a) mieszczą się w zakresie czynności pracownika
b) wykraczają poza zakres czynności pracownika

D. PODPISY I ADNOTACJE

Podpis osoby wnioskującej (dyrektor/kierownik): [ ] Data: [ ]

Adnotacje Komisji ds. Premiowania (zatwierdzono / zwrócono do uzupełnienia / nie zatwierdzono): [ ] Data: [ ]

Poniżej przedstawiamy listę działań, które naszym zdaniem należy podjąć bezzwłocznie w celu przywrócenia praworządności i przyjaznych warunków pracy w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Kolejność punktów ma charakter porządkujący i nie ma na celu sugerować wagi tej lub innej kwestii — wszystkie są równie ważne.

1) Zaprzestanie arbitralnych zwolnień pracowników według niejasnych kryteriów. Odpowiedzialna, projakościowa i transparentna polityka kadrowa.

2) Wykonanie wyroków sądów pracy dotyczących przywrócenia do pracy zwolnionych pracowników i nieutrudnianie im jej ponownego podjęcia.

3) Pilne zakończenie ugodowe toczących się jeszcze sporów sądowych z byłymi pracownikami, które są skutkiem bezprawnych decyzji kadrowych byłego rektora. Dalsze ich bezsensowne przedłużanie generuje ogromne koszty finansowe i wizerunkowe dla Uczelni.

4) Zaprzestanie finansowania z uczelnianego budżetu obsługi prawnej prywatnego postępowania administracyjnego byłego rektora prof. Piotra Borka przed Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jak i ewentualnych przyszłych sądowych postępowań odwoławczych, ponieważ nie tylko generuje to ogromne koszty finansowe, ale również wydaje się niezgodne z przepisami prawa.

5) Pilne rozwiązanie kwestii ocen okresowych nauczycieli akademickich, które odbywają się na podstawie niezgodnego z prawem zarządzenia byłego rektora prof. Piotra Borka. Wprowadzenie nowych, przejrzystych i rzetelnych zasad oceny.

6) Pilne zakończenie niezgodnego z prawem finansowania tzw. etatów związkowych i zaprzestanie wypłacania dodatków zadaniowych za działalność związkową oraz pociągniecie do odpowiedzialności osób odpowiedzialnych za niedopełnienie obowiązków w tym względzie. Już w maju 2022 r. Inicjatywa Pracownicza informowała prorektora prof. Roberta Stawarza o wątpliwościach prawnych w tej kwestii. W odpowiedzi otrzymaliśmy od przedstawicieli władz zapewnienie, że wszystko odbywa się legalnie i że „Uczelniany Radca Prawny – który nadzoruje wszystkie umowy – poinformował, że zatrudnienie to jest prawidłowe” (protokół z mediacji 24.06.2022 r.). Problem ten wymaga pilnego rozwiązania z uwagi na wskazanie go literalnie w postanowieniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 listopada 2025 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ministra z dn. 13 czerwca 2025 r. o odwołaniu prof. P. Borka z funkcji rektora UKEN.

7) Pilna realizacja wyroków wojewódzkiego sądu administracyjnego dotyczących udostępnienia informacji publicznych w zakresie kosztów obsługi prawnej Uczelni oraz zestawienia liczby etatów w Uczelni wg podziału na kategorie i grupy zatrudnienia pracowników. Ponadto zaprzestanie działań prowadzących do generowania dalszych kosztów postępowań odwoławczych poprzez składanie skarg kasacyjnych do NSA, ponieważ generują one dodatkowe koszty i negatywne konsekwencje wizerunkowe dla Uczelni.

8) Rozwiązanie bulwersującego problemu łączenia funkcji kierowniczych w Uczelni skutkującego oczywistym konfliktem interesów, zgodnie z dobrymi praktykami obowiązującymi w środowisku akademickim. Dotyczy to m.in. rozdzielenia funkcji prorektora i p.o. kanclerza, dziekana i dyrektora instytutu, członka rady uczelni i dziekana lub dyrektora instytutu, a także przewodniczącego rady dyscypliny od innych funkcji kierowniczych. Należy podkreślić, że problem ten nie sprowadza się wyłącznie do kwestii zgodności z prawem, lecz dotyczy przede wszystkim dobrych praktyk i zasad przyzwoitości. Na żadnej innej uczelni w Polsce nie występuje on w tak dużej skali jak na UKEN.

9) Pilne przeprowadzenie wyborów uzupełniających do Uczelnianej Komisji Wyborczej i wyboru jej nowego przewodniczącego oraz do Senatu i Kolegium Elektorskiego. Następnie, bez zbędnej zwłoki, zorganizowanie wyborów nowego rektora w sposób przejrzysty i nie budzący zastrzeżeń, aby wyeliminować wszystkie nieprawidłowości, jakie miały miejsce wcześniej.

10) Zaprzestanie nierównego traktowania związków zawodowych i utrudniania działalności związkowej KM OZZ Inicjatywa Pracownicza, m.in. poprzez przywrócenie pierwotnej lokalizacji tablicy informacyjnej lub zlokalizowanie jej w korytarzu budynku głównego (poziom 1) w miejscu, gdzie znajdują się tablice trzech pozostałych związków zawodowych oraz udzielenie jej wszystkich informacji koniecznych do działalności związkowej.

11) Stworzenie realnego dialogu społecznego zamiast pozornych konsultacji związkowych, które miały miejsce do tej pory. Powołanie w tym celu stałego formatu spotkań z przedstawicielami wszystkich związków zawodowych, na którym będą omawiane wszystkie ważne dla Uczelni sprawy. Na początek przywrócenie dobrego zwyczaju z przeszłości, polegającego na zapraszaniu na spotkania z kadrą kierowniczą Uczelni przedstawicieli związków zawodowych.

12) Zapewnienie pełnej transparentności decyzji podejmowanych przez władze Uczelni poprzez prowadzenie szerokich konsultacji społecznych oraz bieżące informowanie społeczności akademickiej o celach, przebiegu i wynikach konsultacji, a także o treści i uzasadnieniu podejmowanych decyzji.

13) Przegląd ilości i wysokości dodatków zadaniowych oraz premii pod kątem zasadności ich przyznawania i równego traktowania pracowników, a także pod kątem ewentualnej niegospodarności i możliwego łamania przepisów prawa przez władze UKEN. Część z tych spraw była lub jest przedmiotem postępowań prawnych i kontrolnych ze strony właściwych instytucji państwowych.

14) Przeprowadzenie rzetelnego, wewnętrznego audytu gospodarowania majątkiem Uczelni pod kątem celowości podejmowanych decyzji oraz poinformowanie o jego wynikach społeczności akademickiej.

15) Wdrożenie skutecznych procedur antymobbingowych i zasad równego traktowania, które będą realnie – a nie tylko na papierze – chronić pracowników. Konieczna wydaje się aktualizacja funkcjonujących procedur w tym zakresie oraz zmiany personalne w Rektorskiej Komisji ds. Równego Traktowania i na stanowisku Pełnomocnika ds. Równego Traktowania.

“Inicjatywa Pracownicza” złożyła na ręce Rektora swoją opinię w sprawie proponowanych “Zasad dokonywania okresowej oceny nauczycieli akademickich w UKEN”. Opinia jest dość długa i szczegółowa, więc tutaj wypunktujemy tylko kilka najważniejszych kwestii.

Przede wszystkim kategorycznie sprzeciwiamy się przekładaniu ministerialnych mechanizmów ewaluacji dyscyplin, które mają charakter naukometryczny, na indywidualną ocenę pracy nauczyciela akademickiego, która powinna mieć charakter merytoryczny. Wykazujemy elementarną niezgodność takiego rozwiązania z obowiązującym prawem. Ocena okresowa służy wyłącznie ocenie realizacji obowiązków wynikających z zatrudnienia oraz wspieraniu rozwoju zawodowego pracownika i nie stanowi elementu procedury oceny dyscypliny naukowej w rozumieniu przepisów o ewaluacji jakości działalności naukowej.

Oto szczegół, który dobrze ilustruje błędne założenia proponowanego rozwiązania: w arkuszach oceny brak miejsca na wykazanie publikacji nieobjętych punktacją ewaluacyjną. Dlaczego takie publikacje — często wysokiej jakości — nie mają być uznawane za część pracy badawczej?

Niedopuszczalne jest zwłaszcza uzależnienie oceny pozytywnej za działalność naukową (a tym samym — wedle projektu — wyniku całej oceny okresowej) od “zdobycia” przez pracownika określonej liczby punktów przeniesionych z procedury ewaluacji dyscyplin. Co więcej, z niewiadomych względów projekt przewiduje różne progi dla różnych dyscyplin — od 177 dla filozofii do 330 dla inżynierii materiałowej. Tymczasem kryteria oceny powinny być wspólne i jednolite dla wszystkich nauczycieli akademickich, niezależnie od reprezentowanej dyscypliny, oraz opierać się na rzeczywistej jakości pracy, a nie na arbitralnych wskaźnikach ilościowych, pozostających poza kontrolą pracownika. Decyzją ministra wskaźniki te mogą zmieniać się z roku na rok, nigdy nie dając pracownikowi pewności, czy zdobyte przez niego punkty będą ostatecznie wystarczające do uzyskania oceny pozytywnej czy nie.

Całkowicie nieracjonalna jest również proponowana zasada, zgodnie z którą “limity punktowe ustalone na okres 4-letni (100%) dzielone są proporcjonalnie: ocena za 1 rok – 25%, za 2 lata – 50%, za 3 lata – 75%”. Takie mechaniczne podzielnie punktacji na poszczególne lata nie tylko świadczy o niezrozumieniu procesu wydawniczego (który w niektórych przypadkach – zwłaszcza w przypadku monografii – może trwać 2-3 lata), ale też motywuje pracowników do publikowania za mniej punktów, ale za to co roku — po to tylko, żeby spełnić powyższy wymóg. Jest to system z gruntu antyjakościowy, zniechęcający pracowników do publikacji wysokojakościowych, które wymagają więcej czasu i wysiłku.

Kolejne uwagi i propozycje IP dotyczą braku przejrzystych i jednolitych (porównywalnych) kryteriów oceny pracownika niezależnie od reprezentowanej dyscypliny i przynależności do określonego instytutu (jednostki). Nasze propozycje mają na celu zminimalizowanie nadmiernej swobody interpretacyjnej dla osób dokonujących oceny, która sprawia, że oceny mogą mieć charakter uznaniowy, a nie obiektywny. Naszym zdaniem projekt pozostawia szerokie pole uznaniowości dla dyrektorów instytutów i innych podmiotów oceniających, m.in. przy interpretacji wyników ankiet studenckich i ocenie działalności organizacyjnej. Nie został zapewniony żaden mechanizm, który zapobiegałby sytuacjom, gdzie na podstawie podobnej działalności organizacyjnej jeden dyrektor instytutu wystawia ocenę pozytywną, a inny — negatywną.

Proponujemy, żeby:

• wprowadzony został jednolity system punktowy przewidujący określoną liczbę punktów za określone osiągnięcia w poszczególnych obszarach działalności (przy czym katalog osiągnięć wymienionych w arkuszach powinien jeszcze zostać zrewidowany i uzupełniony);
• wprowadzone zostały określone proporcje wagowe między obszarami działalności, np. dla pracownika badawczo-dydaktycznego: działalność badawcza 50%, działalność dydaktyczna – 35%, działalność organizacyjna – 15%; w przypadku dziedziny Sztuka należy uwzględnić w powyższych proporcjach działalność artystyczną;
• ocena końcowa była ustalana jako wynik ważony ocen cząstkowych w obszarach, przy czym negatywny wynik w jednym obszarze nie powinien przesądzać automatycznie o ocenie końcowej, o ile łączny wynik ważony spełnia próg pozytywny;
• w przypadku niespełnienia progu zespół powołany przez podmiot oceniający sporządzał wraz z pracownikiem plan naprawczy na okres do 12 miesięcy, a kolejna ocena była możliwa nie wcześniej niż po upływie tego okresu;
• ocena była przeprowadzana nie jednoosobowo przez dyrektora jednostki, ale przez zespół złożony z np.: dyrektora jednostki, przewodniczącego rady dyscypliny (w przypadku pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych), kierownika katedry, dwóch przedstawicieli pracowników wyznaczonych przez radę instytutu;
• arkusz oceny zawierał możliwość pisemnej wypowiedzi pracownika (autokomentarza), gdzie będzie on mógł wyjaśnić ewentualne wątpliwości związane z jego działalnością w poszczególnych obszarach.

Ponadto w złożonej opinii domagamy się respektowania uprawnień związków zawodowych poprzez 1) włączenie w skład komisji odwoławczej przedstawicieli organizacji związkowych oraz 2) spełnienie ustawowego wymogu zasięgnięcia opinii związków zawodowych w zakresie spraw pracowniczych, w tym spraw dotyczących oceny pracowników. Interpretacja, uzupełnienie lub zmiana kryteriów oceny nie może być jednostronnym „rozstrzygnięciem rektora” (jak zapisano w postanowieniach końcowych w projekcie), ale wymaga zasięgnięcia opinii związku zawodowego.

Na koniec pragniemy podziękować wszystkim, którzy zgłosili do nas swoje cenne uwagi dotyczące omawianego projektu.

Jan Władysław Fróg, przewodniczący związku zawodowego „Solidarność” przy UKEN, od wielu lat prowadzi kampanię oszczerstw wobec związku zawodowego „Inicjatywa Pracownicza” przy UKEN i Nowej Erze, a także wobec poszczególnych członków IP.

Kilkakrotnie odnieśliśmy się do zniesławiających i pełnych nienawistnego języka wypowiedzi Pana Fróga. O szkalowaniu naszego związku informowaliśmy Rektora UKEN już w obszernym piśmie z dnia 10 listopada 2021 r., na które Rektor w żaden sposób nie zareagował. Już wówczas Pan Fróg nazywał IP „pseudozwiązkiem” i przypisywał jej złą wolę, fałsz, manipulację, niszczenie uczelni i dbałość o interesy wyłącznie wąskiej grupy (koterii). Żadnego z zarzutów nie poparł nigdy jakimkolwiek dowodem.

W swoich dwóch opiniach – z 28 kwietnia 2021 r. oraz z 27 maja 2022 r. – Senacka Komisja ds. Etyki jednoznacznie wskazała na pogwałcenia przez mgra Jana Fróga zasad debaty publicznej. W opinii z 2022 r. czytamy:

Udokumentowane w skardze intencjonalne i uporczywe łamanie zasad zachowania zgodnego z normami etycznymi, dobrymi obyczajami i standardami współżycia społecznego w miejscu pracy przez posługiwanie się nienawistym i pełnym insynuacji językiem zasługuje na potępienie ze strony Senackiej Komisji ds. Etyki. Od pracowników naszej wspólnoty akademickiej oczekujemy merytorycznej dyskusji, wzajemnego szacunku i zachowania najwyższych standardów kultury słowa, stąd też nie ma naszej zgody na obrażanie i dyskredytowanie członków naszej społeczności. Wykorzystywanie pozycji Przewodniczącego NSZZ „Solidarność” do dyskredytowania i obrażania innego Związku Zawodowego działającego przy naszej Uczelni jest niedopuszczalne. Potępiamy używanie przez mgra Jana Fróga w publicznej debacie sformułowań lekceważących, poniżających i godzących w dobre imię poszczególnych osób i grup w Uczelni.

I dalej, w konkluzji:

Wzywamy mgra Jana Fróga do zaprzestania naruszania zasad kultury słowa, zaprzestania lekceważącego odnoszenia się w przestrzeni publicznej do członków naszej wspólnoty akademickiej, zaprzestania nieuzasadnionego przypisywania członkom i grupom naszej wspólnoty akademickiej złej woli, fałszu, manipulacji, zaprzestania stosowania argumentum ad personam i wszelkich innych środków agresji słownej.

Powyższe opinie Senackiej Komisji ds. Etyki zostały całkowicie zignorowane zarówno przez Pana Fróga, jak i przez Rektora UKEN.

Do oskarżeń formułowanych w pismach Pana Fróga odnieśliśmy się następnie w oświadczeniu z 20 grudnia 2023.  Przedstawiliśmy tam, w nienacechowanym emocjonalnie stylu, naszą ocenę sytuacji w UKEN, konkludując:

Bardzo chcielibyśmy, żeby nasz Uniwersytet rozwijał się nie w imię doraźnych celów politycznych, z czym mieliśmy do czynienia do tej pory, ale w oparciu o takie wartości jak przejrzystość procedur administracyjnych, etykę zawodową, poszanowanie prawa i zasad kultury akademickiej, uwzględniającej różne racje i poglądy.

Nieustająco podtrzymujemy powyższe stanowisko.

Szczególnym celem oszczerstw Pana Fróga są członkowie Prezydium IP, w tym głównie jej obecny przewodniczący, Piotr Trojański. 1 lipca 2024 r. do Jana Fróga zostało skierowane wezwania do zaniechania działań naruszających dobra osobiste przewodniczącego uczelnianej IP, Piotra Trojańskiego, oraz do usunięcia skutków już powstałego naruszenia dóbr osobistych. W piśmie tym można znaleźć wiele przykładów obraźliwych sformułowań i zniesławiających insynuacji, które Jan Fróg wielokrotnie kierował pod adresem IP oraz jej przewodniczącego. Na przykład w cytowanym tamże piśmie z 4.04.2024 r. Jan Fróg napisał: „Totalna agresja członków tego pseudozwiązku oraz ich akolitów przeciwko UKEN zaowocowałaby [w przypadku wyboru Piotra Trojańskiego na Rektora UKEN] totalnym chaosem, krachem finansowym, destrukcją procesu zarządzania i upadkiem kształcenia”. Uwagę zwraca podwójne użycie przymiotnika totalny w powyższym zdaniu; w tym samym piśmie pojawia się ponadto dwukrotnie fraza „totalna negacja”. W podobnym tonie, w piśmie z 16.05.2024 r. Jan Fróg nazywa IP „komitetem totalnych negatywistów”, a przy okazji bezpodstawnie pomawia członków IP o rosyjskie powiązania, co jest tak absurdalne, że aż trudno to skomentować.

31 marca 2025 r. „Inicjatywa Pracownicza” opublikowała na swojej stronie internetowej oświadczenie w odpowiedzi na jedno z kolejnych napastliwych pism Pana Fróga. Piszemy tam:

Jesteśmy związkiem, który od chwili powstania ma na celu obronę praw pracowniczych, jednakże nigdy nie rościliśmy sobie prawa do reprezentowania całej społeczności akademickiej. Kampania pomówień i oszczerstw wobec nas, prowadzona jest konsekwentnie od kilku lat, nasilając się najczęściej w momentach, gdy ośmielamy się głośno mówić o systemowych nierównościach  w systemie płacowym uczelni.

Dalej, odnosząc się do sformułowanych przez Pana Fróga oszczerstw, wyjaśniamy:

W swoim piśmie pan Fróg zarzuca nam działania „dzielące środowisko pracownicze” – tymczasem to nasz związek od lat:

• • domaga się przejrzystości mechanizmów regulacji płac i rzeczywistego dialogu ze stroną społeczną,
  • upomina się o sprawiedliwe podwyżki dla najniżej wynagradzanych zarówno nauczycieli akademickich jak i pracowników obsługi i administracji,
  • wskazuje na nieadekwatność i niesprawiedliwość obecnego systemu zaszeregowań pracowników niebędących nauczycielami akademickim.

I dalej (dłuższy cytat):

Jednocześnie „Inicjatywa Pracownicza” nigdy nie negowała potrzeby różnicowania płac w oparciu o transparentne kryteria merytoryczne. Pan Fróg całkowicie pomija meritum naszego stanowiska, przekazanego w wystąpieniu prof. Piotra Trojańskiego, koncentrując się na próbie zdyskredytowania naszego przewodniczącego i podważenia naszej wiarygodności jako związku. Jednocześnie całkowicie przemilcza zawarte w zapytaniu dane, które pokazują, że system regulacji płac działa obecnie w sposób regresywny – pogłębiając istniejące nierówności i uprzywilejowując określone stanowiska.

Fałszywy jest też zarzut, jakoby nasze działania miały na celu opóźnienie wypłat. Przeciwnie – mimo zastrzeżeń i braku realnych konsultacji, podpisaliśmy porozumienie, by nie narażać pracowników na dalsze opóźnienia. W zapytaniu wskazaliśmy jednak jasno, że jeśli w przyszłości nie dojdzie do rzeczywistego dialogu, skorzystamy z przysługujących nam ustawowych środków nacisku. Jako niezależna organizacja związkowa mamy do tego pełne prawo. Chcemy jasno podkreślić, że wbrew temu, co sugeruje pan Fróg, niepodpisanie porozumienia nie jest równoznaczne z „blokowaniem podwyżek”. To wypisz wymaluj przykład manipulacji, której celem nie jest odniesienie się do naszych postulatów, lecz stygmatyzowanie organizacji, która domaga się sprawiedliwości i przejrzystości. Uważamy, że takie praktyki, polegające na wywieraniu presji społecznej i szantażowaniu opinii publicznej, są sprzeczne z zasadami równego partnerstwa i uczciwego dialogu społecznego.

Z przykrością konstatujemy, że pomimo wysiłków z naszej strony do Pana Jana Fróga nie docierają argumenty poparte analizami, faktami i dokumentami. Jego ostatnie pisma skierowane do społeczności UKEN kontynuują jego wieloletnią kampanię oszczerstw pod adresem Inicjatywy Pracowniczej.

W „liście otwartym” do społeczności UKEN z dnia 6 sierpnia 2025 r. Pan Fróg po raz n-ty powtarza te same oszczerstwa. „Inicjatywę Pracowniczą” nazywa „niewielką grupką osób, która chce zniszczyć wszystko to, co dobre w UKEN”. Przypisuje nam „agresywne dążenie do władzy”. Zarzuca nam, że wysyłamy do Ministerstwa „niewiarygodne donosy”, które „pokazują zmanipulowaną rzeczywistość widzianą oczami kilku frustratów”. Po raz kolejny oskarża członków IP o „mizerne osiągnięcia” naukowe (skądinąd nie wszyscy członkowie IP są pracownikami dydaktyczno-naukowymi lub naukowymi). Potem pisze o „złej woli osób z tego kręgu” i o lekceważeniu wartości takich jak „etos UKEN, godność każdego pracownika, prawda i lojalność wobec wspólnoty”. I wreszcie najbardziej kwiecisty fragment: „W imię partykularnych celów (i korzyści) są oni w stanie zrobić wszystko, co najgorsze. Mam przekonanie, iż dla całego organizmu UKEN stają się oni czymś w rodzaju nowotworu”. Do oceny czytelników (i sądu) pozostawiamy kwestię, czy te sformułowania naruszają dobra osobiste IP i czy mają charakter zniesławiający.

Po wystosowaniu w dniu 29 sierpnia 2025 r. do Pana Fróga wezwania o zaprzestanie naruszania dóbr osobistych KM OZZ „Inicjatywa Pracowincza” przy UKEN i NE, przewodniczący uczelnianej „Solidarności” odpowiedział w typowy dla siebie sposób: powtórzeniem swoich oszczerstw i kalumnii. A zatem w kolejnym „liście otwartym” z 1 września 2025 r. – już po raz nie wiadomo który – IP jest nazwana pseudozwiązkiem, który dąży do zniszczenia UKEN. Nasza organizacja została określona jako „perfidna”, a jej działalność jako „pamfleciarska akcja tępienia przez tę grupkę swojego zakładu pracy”.

Co ciekawe, Pan Fróg przypisuje Inicjatywie Pracowniczej kłamstwo, a sobie – prawdę („Jest to konflikt między prawdą a kłamstwem”). Papier wszystko zniesie, ale za oskarżeniami muszą iść dowody. W związku z tym apelujemy do pana Fróga, aby wskazał:

• konkretne przykłady „symbolicznego rynsztoku nienawiści do JM Rektora i do mnie”, który miał powstać z inicjatywy IP;
• w którym miejscu „zohydzamy” Pana Fróga;
• jaka to kompromitująca „prawda” jest w posiadaniu Pana Fróga na temat przewodniczącego IP, Piotra Trojańskiego, i w jaki sposób Piotr Trojański nagminnie „ucisza” tę prawdę „w stosunku do każdego, kto nie tylko ośmieli się powiedzieć o nim prawdę, ale nawet profilaktycznie, jak tylko dowie się, że ktoś takie informacje pozyskał i może je wykorzystać”.

Na koniec swojego pisma Pan Fróg jawnie wzywa do dyskryminacji legalnie działającej organizacji związkowej:

Taki „związek zawodowy” winien być konsekwentnie alienowany ze względu na zło, zniszczenie i destrukcję, które powoduje, nic dobrego w zamian nie wnosząc.

Podsumowując: w swoich wypowiedziach ustnych i pisemnych Pan Jan Fróg kreuje skrajnie negatywny wizerunek Inicjatywy Pracowniczej, odżegnując ją od czci i wiary i traktując ją tak, jakby nie była legalnie działającą organizacją związkową. Wielokrotnie używa ogólnikowych, bardzo pejoratywnie nacechowanych określeń typu: anarchizacja, tępienie, negatywizm, nagonka, destrukcja, zła wiara, partykularne interesy itp. Wielokrotnie zarzuca Inicjatywie Pracowniczej manipulacje i kłamstwa, nie podając żadnych konkretnych przykładów. Proszę porównać to z naszymi wypowiedziami, w których opisujemy manipulacje zawarte w pismach Pana Fróga: zawsze w takich przypadkach bardzo dokładnie wyjaśniamy, na czym określona manipulacja polega (zob. np. ten wpis na naszej stronie).

Czymś innym jest powiedzieć “Nie zgadzamy się z działaniami IP” albo nawet “Uważamy, że działania IP są szkodliwe dla Uczelni”, a czymś innym przypisywanie najniższych pobudek i nazywanie IP nowotworem. Szkoda, że Pan Fróg tej różnicy nie rozumie.

My z kolei nie potrafimy zrozumieć, jak związkowiec z jakiegokolwiek związku zawodowego może tak zaciekle bronić pracodawcę, któremu wielokrotnie udowodniono łamanie praw pracowniczych. Wskazywane przez nas nieprawidłowości w zakresie łamania praw pracowniczych w UKEN znalazły potwierdzenie w wyrokach sądowych, w opiniach i wnioskach Państwowej Inspekcji Pracy, opiniach KRASP i RGSWiN, w decyzjach ministra nauki i szkolnictwa wyższego, który w dn. 13 czerwca br. odwołał prof. Piotra Borka z funkcji rektora UKEN. Czego może nie rozumieć w tej sytuacji związkowiec, który ma przede wszystkim stać na straży przestrzegania przez pracodawcę praw pracowniczych? Jak w świetle tylu dowodów związkowiec może oskarżać inny związek zawodowy, który walczy z łamaniem prawa, o działanie na szkodę zakładu pracy? Przecież to fundamentalne wypaczenie idei związków zawodowych.

Kategorycznie sprzeciwiamy się szkalowaniu oraz naruszaniu dóbr osobistych Inicjatywy Pracowniczej i jej członków. Nie pozwolimy na dalsze zniesławianie naszej organizacji. W związku z rozpowszechnianymi przez Pana Fróga od kilku lat oszczerstwami na nasz temat, oświadczamy, co następuje:

1) Celem działalności „Inicjatywy Pracowniczej” przy UKEN od początku była, jest i będzie obrona praw pracowniczych oraz praworządności w Uczelni, a jej członkowie – szykanowani, represjonowani i zwalniani z pracy – nigdy nie kierowali się „partykularnymi interesami”.

2) Wartości, którymi się kierujemy, zostały szczegółowo opisane naszej Deklaracji ideowej, dostępnej od lat na naszej stronie internetowej.

3) IP nigdy nie była i nie jest „pseudozwiązkiem”. Jest w pełni legalnie działającą organizacją związkową.

4) IP skrupulatnie wypełnia wszystkie obowiązki związku zawodowego, a w szczególności wykazuje prawdziwą liczebność związku, pomimo faktu, że zarówno Rektor, jak i przewodniczący „Solidarności” rokrocznie składają co do naszej liczebności zastrzeżenia. Naszą wiarygodność potwierdził wyrok sądu w tej sprawie z 28 lutego 2024 r. (zob. też oddalenie apelacji z 12 lipca 2025 r.). Na marginesie warto zastanowić się, czy nasza liczebność upoważnia kogokolwiek do nazywania nas „garstką osób”.

5) Inicjatywa Pracownicza dokłada wszelkich starań, żeby wszelkie informacje, które udostępnia, były prawdziwe i potwierdzone faktami oraz dokumentacją. Łatwo to zweryfikować, ponieważ wiele naszych pism umieszczamy regularnie na naszej stronie związkowej. Każdy może wyrobić sobie zdanie co do naszej wiarygodności i rzetelności. A jeżeli ktoś zarzuca nam kłamstwo, uprzejmie prosimy o wskazanie konkretnych treści, które mają rzekomo kłamliwy charakter.

6) Inicjatywa Pracownicza nie pisze donosów. W obronie praworządności kieruje pisma w pierwszej kolejności do władz uczelni, a w przypadku ich bezczynności poszukuje innych środków prawnych, aby móc realizować swoje statutowe zadania.

7) Inicjatywa Pracownicza nigdy nie prowadziła żadnej „nagonki” i nie zohydzała żadnej osoby zatrudnionej w UKEN ani żadnej organizacji związkowej działającej w uczelni. Wręcz przeciwnie, jak pokazują powyższe cytaty, to właśnie nasza organizacja oraz jej poszczególni członkowie, a w szczególności przewodniczący Piotr Trojański, są nieustannym celem ataków i oszczerstw. Jeżeli nazwanie IP nowotworem nie jest „zohydzaniem” naszego związku i jej członków, to doprawdy ciężko wyobrazić sobie, co może nim być.

Oświadczenie Komisji Międzyzakładowej OZZ Inicjatywa Pracownicza przy UKEN i NE w sprawie odwołania Rektora UKEN

Dziś, 2 lipca 2025 roku, powzięliśmy informację, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, dr inż. Marcin Kulasek, podjął decyzję o odwołaniu prof. dr. hab. Piotra Borka z funkcji Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Komisja Międzyzakładowa OZZ „Inicjatywa Pracownicza” przy UKEN i NE z głębokim smutkiem konstatuje, że działania Rektora – niezgodne z obowiązującym prawem oraz zasadami etyki akademickiej – doprowadziły do tej krytycznej sytuacji. Wielokrotnie apelowaliśmy do Rektora o zaprzestanie praktyk naruszających prawo pracy, zasady równego traktowania, a także dobre obyczaje akademickie. Nasze głosy – podobnie jak głosy wielu pracowników – pozostawały jednak bez odpowiedzi.

Przypomnijmy, że do tej pory przed sądem pracy zapadło co najmniej 12 prawomocnych wyroków, stwierdzających zwalnianie pracowników UKEN z naruszeniem prawa. Kilkanaście kolejnych spraw pracowniczych jest w toku. Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał kilka orzeczeń potwierdzających rażące naruszenie prawa przez Rektora UKEN. Uporczywe łamanie prawa przez Rektora Borka potwierdziły także opinie Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich oraz Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Z przykrością odnotowujemy, że Rada Uczelni UKEN przez cały ten czas ignorowała powyższe fakty i broniła Rektora, także w pismach kierowanych do Ministra Nauki.

To bez wątpienia jeden z najczarniejszych momentów w historii naszego Uniwersytetu – moment, którego można było uniknąć dzięki odpowiedzialnemu zarządzaniu i szacunkowi dla prawa. Nic tak nie godzi w wizerunek i prestiż uczelni jak rektor, który uporczywie łamie prawo oraz milczenie lub bierność środowisk, które powinny stać na straży wartości akademickich.

Z ubolewaniem przyjmujemy fakt, że prof. dr hab. Piotr Borek nie potrafi pogodzić się z  konsekwencjami swoich działań. Zapowiada dalszą batalię prawną, mimo że fakty i orzeczenia sądów nie są po jego stronie. W naszej ocenie taka postawa nie tylko szkodzi Uczelni, ale również naraża ją na kolejne, zupełnie niepotrzebne koszty. Tymczasem chaos prawny w UKEN pogłębia się, na co dowodem jest chociażby obecna tura ocen okresowych nauczycieli akademickich, przeprowadzana na podstawie zarządzenia, które – jak stwierdził Minister Nauki Dariusz Wieczorek – jest niezgodne z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Wierzymy jednak, że te trudne czasy wkrótce się skończą. Pojawia się realna szansa na długo oczekiwaną zmianę. UKEN zasługuje na Rektora, który będzie działał ponad podziałami, przywróci elementarne poszanowanie prawa, odbuduje zaufanie i na nowo ożywi ducha akademickiej wspólnoty.

Wzywamy całą społeczność Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej do wspólnej pracy na rzecz budowania lepszej przyszłości naszej Uczelni. Naprawdę może być inaczej!

Kraków, dnia 18 czerwca 2025 r.

 

Rada Uczelni

Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej  w Krakowie

 

Dotyczy: ponowny wniosek o zajęcie się przez Radę Uczelni zgłoszonymi naruszeniami prawa w UKEN

 

Szanowny Panie Przewodniczący,

Szanowne Członkinie,

Szanowni Członkowie Rady Uczelni,

 

Komisja Międzyzakładowa OZZ „Inicjatywa Pracownicza” przy UKEN i Nowej Erze ponownie zwraca się z wnioskiem o podjęcie przez Radę Uczelni Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie działań wynikających z art. 18 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. w zakresie monitorowania zarządzania uczelnią, w tym legalności, przejrzystości i zgodności z prawem decyzji podejmowanych przez organy UKEN.

Już 23 maja br. przesłaliśmy do wiadomości Państwa pocztą elektroniczną pismo skierowane do Rektora UKEN, Pana prof. Piotra Borka w sprawie ujawnienia przez władze Uczelni monitoringu wizyjnego osobom trzecim i potem przekazania go mediom, co doprowadziło do identyfikacji i publicznego oczernienia członka naszej organizacji związkowej, będącego zarazem przedstawicielem „Inicjatywy Pracowniczej” w Radzie Uczelni, oraz do pomówienia innej osoby – dziennikarza Gazety.pl. Sprawa ta dotyczyła potencjalnego naruszenia przepisów RODO w wyniku decyzji podjętych przez władze uczelni o ujawnieniu zapisów monitoringu uczelnianego.

Zwróciliśmy także uwagę na prowadzenie w przestrzeni wspólnej uniwersytetu (a nie, jak twierdzi Przewodniczący KU NSZZ „Solidarność”, w gablocie związkowej) kampanii wyborczej, co naruszało zasadę apolityczności uczelni i tym samym stało w sprzeczności z Kodeksem Dobrych Praktyk w Szkołach Wyższych, przyjętym przez Zgromadzenie Plenarne Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. W związku z tym prosiliśmy Wysoką Radę o podjęcie działań także w tej sprawie.

Następnie, 29 maja br., przesłaliśmy Państwu do wiadomości dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 kwietnia 2025 r. (sygn. akt: II SAB/Kr 42/25 i II SAB/Kr 44/25), które potwierdzały naruszenie prawa przez Rektora UKEN, prof. Piotra Borka, w zakresie przewlekłości i bezczynności postepowań administracyjnych w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej i prosiliśmy o zajecie się tym problemem. W uzupełnieniu informujemy, że 10 czerwca br. zapadł kolejny wyrok WSA (sygn. akt II SA/Kr 397/25), uchylający decyzję Rektora o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Z kolei na dzień 27 czerwca br. wyznaczona została rozprawa dotycząca kolejnej skargi na bezczynności Rektora w zakresie dostępu do informacji publicznej (sygn. akt II SAB/Kr 103/25). Liczba i powtarzalność tych wyroków jednoznacznie wskazują na systemowy charakter problemów w zarządzaniu Uczelnią przez Rektora UKEN w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Z przykrością stwierdzamy, że mimo tych wystąpień, Rada Uczelni odmówiła zajęcia stanowiska w zgłoszonych przez nas sprawach. Co więcej, jej Przewodniczący, Pan prof. Dariusz Rott, w opublikowanym 11 czerwca br. na stronie internetowej oświadczeniu publicznie podważył działania naszej organizacji związkowej, zarzucając nam złą wolę i sprowadzając zgłaszane przez nas przypadki naruszenia prawa do poziomu rzekomego „międzyzwiązkowego konfliktu”. Brak reakcji Rady tłumaczył przy tym koniecznością przestrzegania „autonomii oraz niezależności związków zawodowych”. W naszej ocenie świadczy to o głębokim niezrozumieniu istoty sprawy lub braku gotowości do zajęcia się istotnymi problemami, wpływającymi na funkcjonowanie uczelni.

Wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec treści tego oświadczenia, które zawiera nieuprawnione sugestie i bezpodstawne zarzuty pod adresem naszej organizacji związkowej. Przypominamy, że:

• nasza organizacja ma ustawowe prawo do przekazywania informacji i stanowisk wszystkim organom uczelni, w tym także jej Radzie,
• kierujemy do Rady Uczelni pisma merytoryczne i rzeczowe, formułowane w konstruktywnym tonie i pozbawione elementów personalnych,
• cała nasza działalność mieści się w ustawowo określonej roli związków zawodowych, polegającej na monitorowaniu działań pracodawcy, którym jest Rektor UKEN.

Twierdzenia Przewodniczącego Rady Uczelni, jakoby kierowanie przez związek zawodowy próśb do tego organu o zajęcie stanowiska w sprawach możliwych naruszeń prawa przez władze uczelni mogło – „w skrajnych przypadkach – nosić znamiona podżegania do przekraczania kompetencji przez członków i członkinie Rady”, są niedorzeczne. Odbieramy je jako niedopuszczalną próbę zastraszenia nas oraz uciszenia głosów krytycznych wobec działań władz uczelni. Związki zawodowe mają ustawowe prawo do podejmowania działań wobec każdego organu uczelni. Rada Uczelni, jako organ nadzorczy, nie może z góry odmawiać zajęcia się sprawą tylko dlatego, że została ona zgłoszona przez związek zawodowy, którego przedstawiciel w Radzie ma głos doradczy.

Mając na uwadze ustawowe obowiązki Rady w zakresie monitorowania zarządzania uczelnią, ponownie wnosimy o zajęcia formalnego stanowiska dotyczącego zgłaszanych przez nas naruszeń prawa w UKEN.

Co istotne, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w odpowiedzi na naszą skargę (pismo z 10 czerwca 2025 r., DSW-WPS.051.25.2025.MZ), uznał zgłoszoną sprawę za wymagającą dalszego nadzoru i przekazał ją do Prezesa UODO i Ministra Sprawiedliwości, wskazując możliwe naruszenia przepisów prawa:

1. naruszenie ochrony danych osobowych pozyskanych z monitoringu wizyjnego uczelni;
2. nielegalne przetwarzanie ww. danych osobowych w sposób ujawniający poglądy polityczne, co na podstawie art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) jest czynem podlegającym grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat trzech – m.in. przez Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej

Podsumowując, stoimy na stanowisku, że Rada Uczelni nie powinna ignorować pism związku zawodowego dotyczących nieprawidłowości w zarządzaniu uczelnią. Przeciwnie, powinna wykorzystać swoje uprawnienia ustawowe do zażądania od Rektora UKEN wyjaśnień i dokumentów w trybie art. 18 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Twierdzenie Przewodniczącego Rady, jakoby zajęcie się tymi sprawami wykraczało poza jej kompetencje – w naszym przekonaniu – nie znajduje potwierdzenia w ustawie. Monitorowanie zarządzania uczelnią nie ogranicza się do zamkniętego katalogu spraw, którymi może zajmować się Rada, co zresztą pokazuje dotychczasowa praktyka jej działania.

Dla potwierdzenia tej tezy przypominamy, że Rada Uczelni poprzedniej kadencji, w 2021 roku, podejmowała działania w sprawach analogicznych do obecnie przez nas zgłaszanych. Świadczą o tym między innymi rozpatrywany wówczas wniosek o odwołanie Rektora UKEN oraz uchwały wzywające władze uczelni do zmiany polityki kadrowej i informacyjnej. Zadajemy więc pytanie: co zmieniło się od tamtego czasu, skoro ustawowe kompetencje Rady pozostały bez zmian?

 

Z poważaniem

 

dr hab. Piotr Trojański, prof. UKEN

Przewodniczący Komisji Międzyzakładowej

OZZ „Inicjatywa Pracownicza” przy UKEN i Nowej Erze

 

Załączniki:

1. Pismo MNiSW z 10.06.2025 r., znak: DSW-WPS.051.25.2025.MZ
2. Oświadczenie Przewodniczącego Rady Uczelni z 11.06.2025 r. (https://radauczelni.uken.krakow.pl/2025/06/11/oswiadczenie-przewodniczacego-rady-uczelni-uniwersytetu-komisji-edukacji-narodowej-w-krakowie/)

 

 

Do wiadomości:

1) Dr inż. Marcin Kulasek, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego

2) Społeczność akademicka UKEN – poprzez publikację niniejszego pisma na stronie internetowej Komisji Międzyzakładowej OZZ IP i jej kanałach informacyjnych

Szanowny Państwo,

poniżej zamieszczamy treść pisma skierowanego do JM Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, wyrażające nasz stanowczy sprzeciw wobec dopuszczenia do prowadzenia agitacji wyborczej na terenie uczelni oraz zawierające konkretne postulaty i żądania działań naprawczych.

 

Kraków, 9.05.2025

 JM Rektor

Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej

w Krakowie

Prof. dr hab. Piotr Borek

 

Szanowny Panie Rektorze

Komisja Międzyzakładowa Ogólnopolskiego Związku Zawodowego „Inicjatywa Pracownicza” przy Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej i Nowej Erze wyraża stanowczy sprzeciw wobec dopuszczenia przez władze UKEN do prowadzenia agitacji politycznej na terenie uczelni publicznej.

W ostatnich dniach w holu głównym budynku przy ul. Podchorążych 2, w centralnym i ogólnodostępnym miejscu uczelni, ustawiono na sztaludze tablicę zawierającą treści o jednoznacznie agitacyjnym charakterze. Materiały te, firmowane przez KU NSZZ „Solidarność”, otwarcie promują kandydata w wyborach prezydenckich 2025 – dr. Karola Nawrockiego. Widniejące na niej hasła, m.in. „naszym kandydatem na prezydenta jest dr Karol Nawrocki”, stanowią jawną formę agitacji politycznej, co zostało jednoznacznie potwierdzone przez Krajowe Biuro Wyborcze i opisane w ogólnopolskiej prasie.

Na tablicy umieszczono także treści o charakterze ksenofobicznym, nienawistnym i dyskryminującym, w tym wezwania do „odrzucenia chorych, lewackich ideologii na czele z LGBT” czy zatrzymania „niekontrolowanej migracji bardzo groźnych bandytów islamskich”. Tego rodzaju przekazy rażąco naruszają zasady współżycia społecznego i godzą w poczucie bezpieczeństwa pracowników oraz studentów UKEN.

Dodatkowo,  autorzy tablicy zaatakowali premiera Donalda Tuska i jego ministrów, przedstawiając ich w sposób obraźliwy:

„należy bezwzględnie odsunąć od rządów Donalda Tuska i jego starannie dobraną niekompetentną zgraję współpracowników. To on wraz z przyboczną ekipą zaprzedał się bez reszty niebezpiecznym dla nas interesom imperialnym Niemiec.”

Tego typu treści nie tylko naruszają normy debaty publicznej, ale są jawnym przejawem politycznej nienawiści, niegodnym przestrzeni akademickiej. Sposób ich eksponowania i forma mogą prowadzić do zakłócenia normalnego funkcjonowania zakładu pracy, jakim jest uczelnia.

Zwracamy uwagę, że tablica została umieszczona nie w przydzielonej gablocie związkowej, lecz w przestrzeni wspólnej uczelni. Zgodnie z obowiązującymi na UKEN zasadami, każda ekspozycja poza wyznaczoną gablotą wymaga pisemnej zgody władz uczelni. Potwierdzają to wiadomości e-mail otrzymane przez nasz związek zawodowy od kierownika administracyjnego budynku (z 14 lutego 2022 r.) oraz Kanclerza UKEN (z 28 lutego 2022 r.). W korespondencji tej wskazano jednoznacznie, że:

„jest zwyczajowa zasada składania na piśmie prośby (z opisem i terminem umieszczenia tablic) o wyrażenie zgody na umieszczenie tablicy (zgodę udziela Pan Kanclerz). Dział Administracyjno-Gospodarczy otrzymuje taką decyzję do wiadomości, wówczas sprawę uważa się za formalnie załatwioną”.

Dodatkowo, ówczesny Kanclerz uczelni zastrzegł, że ekspozycja jest możliwa jedynie po zaakceptowaniu treści — pod warunkiem, że „nie narusza ona dobrych obyczajów, polityki oraz stosunków międzynarodowych”. Tym samym, umieszczenie tablicy w holu głównym (również przed gablotą NSZZ „Solidarność”) wymagało zgody władz uczelni i uzgodnienia miejsca prezentacji. Brak reakcji ze strony Rektora może być więc odebrany jako milcząca akceptacja nie tylko formy, ale i treści tej ekspozycji.

Zgodnie z Kodeksem Dobrych Praktyk w Szkołach Wyższych, w punkcie 16 zatytułowanym „Troska o właściwe miejsce uczelni w życiu publicznym”, zapisano:

„Mając na uwadze społeczną rangę uczelni, a zarazem właściwą jej apolityczność, rektor z jednej strony zachęca do wrażliwości społecznej pracowników i studentów uczelni, a nawet do aktywnego udziału w życiu publicznym, z drugiej jednak, przestrzegając zasady bezstronności i neutralności politycznej uczelni, chroni ją przed wykorzystaniem jej do celów politycznych. (…) Rektor dokłada starań, aby nie eksponowano poglądów politycznych w czasie zajęć dydaktycznych i nie pozwala na umieszczanie na terenie uczelni haseł lub plakatów o podobnym charakterze, chroni też symbole uczelniane przed takim ich użyciem.”

(Kodeks Dobrych Praktyk w Szkołach Wyższych, Fundacja Rektorów Polskich, 2007)

Dodatkowo zwracamy uwagę na treści zamieszczane od dłuższego czasu w gablocie KU NSZZ „Solidarność”, które noszą znamiona mowy nienawiści i wizualnych gróźb. Rysunki palonych na stosie postaci, martwych ptaków, fragmentów zwierząt, a także zamykanych w klatkach i wieszanych kotów — stanowiących symbol naszego związku zawodowego — nie tylko wzbudzają silny niepokój, ale budzą również uzasadnione obawy o bezpieczeństwo fizyczne członków naszej organizacji. Tego typu przekazy mogą być odczytywane jako formy zastraszania i wezwania do przemocy. W obecnej rzeczywistości, gdy na uczelniach w Polsce dochodzi do aktów agresji wobec pracowników, odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznego i wolnego od nienawiści środowiska akademickiego spoczywa w sposób szczególny na władzach uczelni — z Rektorem na czele.

W związku z powyższym:

1. Żądamy natychmiastowego usunięcia tablicy agitacyjnej na rzecz kandydata na prezydenta dr. Karola Nawrockiego oraz wyjaśnienia okoliczności jej umieszczenia. Zwracamy uwagę, że funkcję Kanclerza UKEN, odpowiedzialnego za wyrażanie zgody na umieszczanie materiałów informacyjnych w przestrzeni wspólnej uczelni, pełni obecnie Prorektor ds. Kształcenia i Rozwoju, będący jednocześnie członkiem komitetu wyborczego wspomnianego kandydata. Rodzi to poważne wątpliwości co do bezstronności podejmowanych przez niego decyzji i stanowi uzasadnione podejrzenie wykorzystania apolitycznej funkcji administracyjno-zarządczej uczelni do wspierania otwartej agitacji wyborczej w przestrzeni, która z definicji powinna pozostać neutralna.
2. Wzywamy do przeglądu treści prezentowanych w przestrzeniach wspólnych uczelni i usunięcia materiałów zawierających mowę nienawiści, wezwania do przemocy lub symboliczne groźby.
3. Apelujemy do Rektora o stanowcze działania na rzecz ochrony apolitycznego charakteru UKEN oraz zapewnienia realnego bezpieczeństwa wszystkim członkom społeczności akademickiej, bez względu na ich przekonania polityczne czy światopoglądowe – zarówno w wymiarze symbolicznym, jak i fizycznym.

Przypominamy, że wolność słowa i swoboda działania związków zawodowych kończą się tam, gdzie zaczyna się naruszanie dóbr osobistych, godności ludzkiej i zasad współżycia społecznego, a także zagrożenie bezpieczeństwa innych osób. Powinnością rektora uczelni publicznej jest nie tylko stanie na straży tych zasad, ale również podejmowanie zdecydowanych działań w sytuacjach, gdy zostają one naruszone.

Z poważaniem

dr hab. Piotr Trojański, prof. UKEN

Przewodniczący
KM OZZ „Inicjatywa Pracownicza” przy UKEN i NE

 

 

 

 

Do wiadomości:

1. Pan dr inż. Marcin Kulasek – Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
2. Pani dr Karolina Zioło-Płużuk – Sekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego
3. Pani prof. dr hab. Maria Mrówczyńska – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
4. Członkowie Rady Uczelni Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej
5. Społeczność Akademicka Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej